Sayın delegeler, V. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongremiz kapsamında düzenlenen Panellerden ikincisini gerçekleştiriyoruz. Panel konusu olarak Tesisat Mühendisliği'nde Uzmanlık, Sertifikalandırma ve Meslek İçi Eğitim konusu seçildi. Hepimiz mesleğimizin önemine vakıf olduğumuzdan buradayız. Tesisat Mühendisliğini geliştirebilmek, daha iyi noktalara getirebilmek için buradayız. Kendimizi yenilemek, yeni teknolojilere ulaşmak;  yeni mezun arkadaşlarımız, değişik kurslara katılarak kendilerini yenileme geliştirme amacıyla burada. Bu kapsamda özellikle iki yıl önce yaşadığımız deprem sonrası gelişen yasa ve yönetmelikler paralelinde Uzmanlık, Uzman Mühendis, Sertifikalandırma, Meslek İçi Eğitim konuları gündeme geldi ve bu konuda Makina Mühendisleri Odamız da değişik çalışmalar içine girdi ve bu çalışmaların içinde hepiniz kuşkusuz vardınız. Ve sizlerin bir çoğunuzun görüşleriyle belli şekillenmeler söz konusu oldu ve burada bu konuyu tartışmak üzere bir aradayız.

Değişik birimlerden konuşmacılarımız söz konusu; sırası geldiğinde ben onların hepsini  teker teker tanıtacağım, ben hepsine hoş geldiniz diyorum şimdiden; Sayın Mithat EMRE, Sayın Emin KORAMAZ, Sayın Nilüfer EĞRİCAN, Sayın Celal OKUTAN. Öncelikle sabah panelin işleyişi ile ilgili bir toplantı yaptık. Bu kapsamda Makina Mühendisleri Odası'nın bu alandaki çalışmalarının, hem sizlerin, hem de yeni gelen, yani ilk defa duyan arkadaşlarımızın da bilgilenmeleri açısından öncelikle Sayın Emin KORAMAZ'a  söz vereceğim. Ben öncelikle Emin Bey'i tanıtmak istiyorum. Kendisi 1985 yılı ODTÜ Makina Mühendisliği'nden mezun oldu. 16 yıldır tesisat sektöründe hizmet veren bir firmanın kurucu ortağı ve şirket müdürü olarak çalışmakta. Değişik dönemlerde Makina Mühendisleri Odası Sayman Üyeliği, Sekreter Üyeliği ve Başkan Vekilliği görevlerinde bulunmuştur. Şu anda TMMOB Yönetim Kurulu Yedek Üyeliği görevini yürütmekte ve kendisi burada Makina Mühendisleri Odası'nı temsilen bulunuyor. Ben sözü kendisine veriyorum, öncelikle bu Uzmanlık, Sertifikalandırma ve Meslek İçi Eğitim ne noktada Makina Mühendisleri Odası'nın yaptığı çalışmalar kapsamında. Buyurun Emin Bey.

Emin KORAMAZ :

Teşekkür ederim Sayın Başkan, hepinize iyi öğleden sonraları diliyorum. Ben 20 dakikalık bu süre içerisinde Uzmanlık, Belgelendirme, Meslek İçi Eğitim noktasında Odamızın bakış açısı nedir? Bu konuda dünyadaki gelişmeler ne düzeydedir? Türkiye'de bu konularda ne düzeydeyiz? Odamız bu konularda neler yapmıştır bugüne değin; onları sürem içerisinde anlatmaya çalışacağım.

Bildiğiniz gibi Mühendislik ve Mimarlık hizmetleri iki şekilde verilmekte. Bunlardan bir tanesi kendi iş denetimini kendisi sağlayan Mühendislik hizmetleridir, diğeri ise bireysel hizmetler şeklinde doğrudan toplumun kullanımına sunulan hizmetlerdir. Bu ikinci durumda hizmeti üreten Mühendis tasarladığı ürünü doğrudan toplumun kullanımına sunduğu için ürünün riskleri topluma da yansımaktadır. Bu nedenle Mühendislik ve Mimarlık etkinliklerindeki temel kaygı bu etkinliklerin toplumun güvenliği ve sağlığını ön planda tutarak gerçekleştirilmesi olmalıdır. Bundan dolayı doğrudan topluma hizmet sunan mühendisler ve mimarlar bu hizmetleri verebilecek yeterli bilgi birikimine ve deneyime sahip olmak, yani mesleklerinde birilerinin dediği gibi profesyonelleşmek, birilerinin dediği gibi yetkinleştirmek ya da bizim Oda belgelerinde 1955'lerden beri savunulduğu üzere Uzmanlaşmak zorundadırlar. Kavramlara fazla girmiyoruz biz. Bizim için önemli olan kavramlara yüklediğimiz anlamlardır.

Makina Mühendisleri Odasının belgelerinde Uzmanlık mesleği yürütebilmek için gerekli bilgi ve deneyime sahip olan meslek  mensubu olarak tanımlanmaktadır. Bildiğiniz gibi ülkemizde Mühendislik ve Mimarlık 17 Haziran 1938 tarihli, 3458 sayılı yasa ile tanımlanmaktadır. Bu yasaya göre Mühendislik ve Mimarlık unvanı ve salahiyeti ile sanat icra etmek Mühendislik ve Mimarlık tahsiline dayalı bir okuldan diploma almakla kazanılmakta, okuldan mezun olan diploma sahibi bir Mühendis her türlü Mühendislik, Mimarlık eğitimini aldığı, lisans eğitimini aldığı disiplin de her türlü Mühendislik hizmetini vermekte sınırsız bir yetkiyle donatılmaktadır. Oysaki bilim ve teknolojinin günümüzde eriştiği düzeyde uzmanlıklar hızla artmakta, çoğu zaman da interdisipliner konulara yayılmaktadır. Oysa ki bu yasaya göre her yeni uzmanlık alanı için ya da disiplinler arası uzmanlık için yeni bir Fakülte veya bölüm açmak gerekmekte, yeni bir Mühendislik disiplini;  unvanı yaratmamız gerekmektedir. Aksi halde bu Uzmanlık alanlarının hangi hizmetleri vereceği, nerede istihdam edileceği noktasında hiçbir açıklık bulunmamakta, bu noktada hiçbir yasal düzenleme olmamaktadır ve bu nedenle de birçok Mühendis arkadaşımız ya eğitimi aldıkları konularla ilgisiz alanlarda çalışmakta ya da işsiz kalmaktadırlar. Bunun yanında ülkemizde mühendislik ve mimarlık eğitimi veren kuruluşların yeterliliği ayrı bir tartışma konusudur. Biz bu panele gelmeden evvel iki sabah kahvaltısı toplantısında Kongre Danışmanları, Oturum Başkanları, Kongre Düzenleme Kurulu Üyeleri ile konuyu ağırlıklı olarak tartıştık. Bunlardan birisi uzmanlıktı, birisi de Meslek İçi Eğitimdi. Tabi bu konular tartışılırken Üniversite eğitimine de saptamalarda bulunuldu. Diğer yandan eğitim kurumları arasında da eğitim programları, laboratuar olanakları, Öğretim Üyesi sayıları anlamında da farklılıklar var. Bütün bunları bir arada düşündüğümüzde bir de 3458 sayılı yasayı göz önüne aldığımızda Mühendislik, Mimarlık etkinlikleri konusunda dünyadaki gelişmelerin ne kadar gerisinde kaldığımız göz önüne serilebilir ve Odamızın bu konuda neden bir şeyler yapmak için çabaladığı gün gibi ortaya  çıkmaktadır. Genel olarak uzmanlık, tüzel olarak ise Tesisat Mühendisliği Uzmanlık Belgelendirme ve Sertifikalandırma konusu 1980'li yılların ikinci yarısından itibaren Odamızda çok yoğun bir şekilde tartışılmakta.

Bu Kongreye, etkinliklere gelen tüm Tesisat Mühendisleri herhalde bu çalışmaları çok yakından izlemişlerdir. Ben kısaca bu etkinliklerden bir kaçını sizlerin hafızalarını tekrar tazelemek için sunmak istiyorum. 1989 İTÜ tarafından gerçekleştirilen ve arkasından Makina Mühendisleri Odası'nın düzenlediği 93, 97 Makina Mühendisliği Eğitim Sempozyumları, 1999 yılında TMMOB adına düzenlediğimiz Mühendislik ve Mimarlık Eğitimi Sempozyumu; ki bu da Makina Mühendisleri Odası tarafından TMMOB adına düzenlenmiştir ve İstanbul'da yapılmıştır, yine. 1993, 1995, 1997, 1999 ve bu yıl beşincisini yaptığımız Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongreleri, Odamızca yine 1995 yılından beri her iki yılda bir Eskişehir'de yapılan Ölçüm Bilim Kongreleri; bu yılda dördüncüsü yapılmaktadır ve yine belki de en önemli ayağıdır. 1999 ve 2000 senelerinde ülke genelinde eğitim alan tüm Makina Mühendisliği öğrencilerinin; bu sene katılım 1200 civarındaydı, katılımıyla gerçekleştirdiğimiz Öğrenci Üye Kurultayları'nda da bu konu masaya yatırılmış ve tartışılmıştır. Dolayısı ile Odamızda bu konuda yoğun bir bilgi toplama, bilgi paylaşma süreci yaşanmıştır. Ancak 17 Ağustos ve 12 Kasım depremlerinde trilyonlarca lira kaynağa ve on binlerce cana mal olan yıkıcı sonuçlarından sonra belki de bazı kesimler bu konu hakkında bir şeyler yapma gerekliliği duymuşlardır. Tabi ki biz bu depremlerin tüm sorumluluğunu mühendislik ve mimarlık hizmetlerine bağlayamayız bu ülkedeki yapısal sistematik sorun, belki temel sorun yapısal sistematik sorunlardır ama kesinlikle Mühendislik ve Mimarlık hizmetlerindeki eksikliklerin, yetersizliklerin ve başı boşluğun bu sonuçların, yıkıcı sonuçların hazırlanmasındaki doğrudan etkilerini hiçbir Mühendis ve Mimar göz ardı etmemeli dolayısı ile mesleğinde yetkinleşmeyi, uzmanlaşmayı savunmalıdır ve savunmak zorundadır diye düşünüyoruz.

Diğer yandan ülkemizin altına imza koyduğu uluslararası anlaşmalar var; Dünya Ticaret Örgütü Anlaşmaları, Avrupa Birliği Anlaşmaları ve bu anlaşmalar Mühendislik ve Mimarlık hizmetlerinin serbest dolaşımını da kapsamaktadır. Dolayısı ile mesleğimiz Türkiye'nin imzaladığı bu anlaşmalar dolayısı ile meslek  alanlarımızda verilecek hizmetler de uluslararası dolaşıma açılacaktır. Dolayısı ile ülkemizde Mühendislik ve Mimarlık hizmetlerinin kalitesinin yükseltilmesi için üyelerimizin mesleki yeterliliklerinin, mesleki niteliklerinin de arttırılması noktasında temel düzenlemelere, yapısal düzenlemelere ihtiyaç duyulduğu da önemli bir konudur. Avrupa Birliği ülkelerine baktığımız zaman AB genelinde uyguladıkları birçok çerçeve, program ile bir yandan eğitim seviyelerini yükseltmeye çalışıyorlar, diğer taraftan da meslek İçi Eğitim ve Yaşam İçi Eğitim adları altında çok büyük bütçeler ayırıyorlar eğitim bütçelerinde. Bu programların bir çoğu ise akademik ve mesleki tanınırlıkların oluşturulması noktasında da alt yapıyı oluşturacak programlar olarak düşünülmekte. Bu doğrultuda 19 Haziran 1999 senesinde 29 Avrupa ülkesinin Eğitim Bakanları Polonya'da bir araya geldiler ve 2010 yılına kadar yüksek öğrenimde bir Avrupa sisteminin oluşturulması noktasında ilk adımları attılar ve temel amaçları Avrupa'daki Mühendislik sisteminin rekabet edilebilir düzeyini daha da arttırmak ne yazık ki bu toplantıya ülkemizden katılım olmadı, ülkemizin Eğitim Bakanı bu toplantıya katılmadı diğer taraftan Avrupa Birliği içerisinde Mühendislik ve Mimarlık Odalarının ya da Mühendislik Organizasyonları'nın görüş ve önerilerini almak, karşılıklı düşünceleri paylaşmak uluslararası ilişkileri geliştirmek anlamında da toplantılar yapılmakta. Bunlardan birincisi 1998'de Dresden'de, ikincisi 2000'de Budapeşte'de yapıldı. Bu toplantılara üst birliğimiz TMMOB katıldı ve TMMOB'nin görüş ve önerilerini iletiyor ve süreci de çok yakından takip ediyor ve buradaki temel amaç Meslek Odaları'nın gerek Mühendislik eğitimine, gerekse mesleki gelişmelere etkilerinin arttırılması noktasında çalışmaları paylaşmak. Dünyadaki bütün bu gelişmelere karşın ülkemize dönüp baktığımız zaman gerçekten ülkemizde siyasi üst yapının Meslek Odaları'na dünyadaki gelişmelerin tam aksine bir tutum içerisinde baktıklarını görüyoruz.

En son Kongrenin ilk günündeki panelinde de tartışıldı Yapı Denetimi konusu doğrudan uzmanlaşmanın, Mesleki Denetimin, Meslek İçi Eğitimin doğrudan ilgilendiren bir dizi düzenlemeye gidilmişti depremlerden sonra, bakış açısı bizim bu noktada gelişmiş dünyanın ne kadar gerisinde olduğumuzu da gösteriyor. Bu düzenlemelerin TMMOB'nin hukuksal ve yasal alt yapıyı hazırlamasıyla Ana Muhalefet Partisi'nin Anayasa Mahkemesi'ne açmış olduğu dava nedeniyle iptal edilmesi Anayasa Mahkemesi'nin Kanunu iptal etmesinden sonra Bayındırlık Bakanlığı; tabi ki Bayındırlık Bakanlığı'nda çalışan tüm bürokratları, Mühendis arkadaşlarımızı tenzih ederek söylüyorum TMMOB'ne karşı düşmanca bir tavır içerisine girmiştir. Bu yasa iptal edilir edilmez jet hızıyla Meclisten Anayasa Mahkemesi'nin gerekçeli kararı bile beklenilmeden bu 595 ve  601 sayılı Kanun Hükmündeki Kararnamelerin de gerisinde olan 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu Meclisten geçirilmiş ve bu Yapı Denetimi Kanunu'nda ise yapıda denetim hizmetlerini üstlenecek ve Bakanlık tarafından ismi konulan Denetçi Mühendis, Mimar diye ismi konulan Mühendis ve Mimarların belgelendirilmesinin Bayındırlık Bakanlığı tarafından yapılacağı Kanunen kayıt altına alınmıştır. Anayasanın 135. maddesine ve TMMOB Kanunu'na çok aykırı bir şekilde meslek alanlarının düzenlenmesi bile doğrudan bir siyasi iradenin Bakanlığın uhdesine açılmıştır. Yine bu yasa çerçevesinde hazırlanan yönetmelikte ise yine bir adım daha ileriye gidilmiş, Bayındırlık Bakanlığı Denetçi Mimar ve Mühendislerin sicillerini tutma görevlerini bile üzerlerine alabilmiştir. Yine bu yönetmeliğin ekinde belki çok gülünç gelebilecek bir düzenleme ile bu Denetçi Mimar ve Mühendisler için Meslek Andı bile oluşturulabilmiştir. Bütün bunları niye anlatıyorum; ülkemizde mühendislik ve mimarlık hizmetlerinin kalitesinin yükseltilmesi, onların örgütlerinin etki ve yetkisinin arttırılması noktasında gerekli desteğin siyasi çevreler tarafından verilmesi ve bu doğrultuda politikaların oluşturulabilmesiyle ancak mümkün, ama ne yazık ki tam tersine bir süreç yaşıyoruz. TMMOB yine bu çağdışı yasanın iptali için yine tüm hukuki ve teknik desteği sağlayarak Cumhurbaşkanı ile görüşmüş, bir rapor hazırlamış yine Ana Muhalefet Partisi'ne gitmiş ve yasanın iptali için de Ana Muhalefet Partisi'nin dava açması noktasında gerekli girişimlerde bulunmuştur. Ana Muhalefet Partisi'nin açmış olduğu davaya şu anda Anayasa Mahkemesi bakmaktadır. Yeni Yönetmelik için TMMOB'a bağlı tüm Odaların hukuk danışmanlarından oluşan bir hukuk komisyonu aracılığı ile dava dilekçesi hazırlanmış ve son şekli verilmiştir. Zannediyorum bu hafta sonuna kadar da bu yönetmeliğin iptali için dava açılacaktır.

Bizler genel olarak ülkemizde verilen mühendislik ve mimarlık hizmetlerinin bilim ve teknolojinin günümüzde eriştiği düzeye taşınması için eğitimden istihdama kadar tüm yapısal sorunları giderici düzenlemelere gereksinim olduğunu söylüyoruz. Bu doğrultuda Türkiye'nin insan kaynakları planlamasından uzak ve birçok alanda aksayan mevcut yüksek öğrenim ve istihdam politikalarının biran önce değiştirilmesi, eğitim koşulları yetersiz üniversitelerin ve/veya bölümlerinin durumunun acil olarak yeniden ele alınması için gerekli çalışmaların, uygulamaların yeniden yapılmasının büyük bir öncelik taşıdığını söylüyoruz. Yapı üretim ve denetim sürecinde ise tüm plan ve projelerin ehil, mesleki yeterliliği Meslek Odalarınca belirlenmiş, mühendis ve mimarlar tarafından hazırlanması ve projelerin mesleki etik ve üyelik sicil kayıtları yönü ile  Meslek Odalarından Mesleki Denetiminin gerçekleştirilmiş olması gerektiğini belirtiyoruz. Bu nedenlerle proje müellifliğinden başlanarak fenni mesul görevini ve ilgili idarelerde denetim görevini; sadece fenni mesul görevini değil, fenni mesul görevini ve ilgili idarelerde denetim görevini yürütecek mühendis ve mimarlarının mesleki yeterliliğinin ilgili Meslek Odasınca belirlenmesi ve belgelenmesi ayrıca süreç içerisinde bu yeterliliğin gelişen ve değişen bilim ve teknolojiye bağlı olarak yine ilgili Meslek Odasınca sürekli eğitimlerle desteklenmesi gerektiğini bir zorunluluk olarak görüyoruz.

Odamız konunun toplumsal yanlarını da göz önüne alarak ilgili tüm kurum ve kuruluşlar nezrinde yürüttüğü çalışmaları ile ülke genelinde meslek alanlarına ilişkin yukarıda sıraladığım onlarca etkinlikle tartışma platformları açarak ki; bu platform da bunlardan birisidir, bu sorunların çözümü için çabalamaktadır. Bu sorunların çözümü için tüm mühendis ve mimarların duyarlı tüm kesimlerini “Biz öyle takdir gördük” anlayışına karşı çıkması gerektiğini düşünüyorum. İlk günkü panelde Bayındırlık Bakanlığı temsilcisinin söylediği şudur: "Neden 32 İl 17 İl’e düşürdünüz? Bayındırlık Bakanlığı'nın takdiridir. "Ama bizler bilime ve teknolojiye takdir kullanılamayacağını iddia ediyoruz.

Diğer yandan Odamız tüm bu tartışma süreçlerinde elde edilen bilgi birikimine, kendi iç dinamiklerin de yansıtarak, Anayasanın 135.maddesinin ve TMMOB'nin kendine verdiği yetkileri de kullanarak, bunu tüm tartışma süreçlerine yayarak, konunun tüm taraflarından ve üyelerinden; örgütlü üyelerinden görüş ve önerilerini toplayarak bunları genel kurullara taşıyarak kendi iç düzenlemelerinde bir bir gerçekleştirmekte ve bu noktada yapılan çalışmaları ki sabah kahvaltılarına katılan arkadaşlara bu çalışmaları dağıtmıştık burada kısaca sizlere de anlatmak ve paylaşmak istiyoruz. Tabi ki bu çalışmalarda eksiklikler, noksanlıklar bulunabilir bunlar üyelerimizin katkılarıyla buradaki eksiklikler, noksanlıklar giderilecek ve gelecekte mükemmele yönelik arayışları sürdüreceğiz. Bu amaçla ilk olarak Tesisat Mühendisliği alanına ilişkin Oda Yönetmelikleri'nden TMMOB Makina Mühendisleri Odası Serbest Müşavirlik Mühendislik Büroları Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği ile TMMOB  Makina Mühendisleri Odası Serbest Müşavirlik ve Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücretleri Yönetmelikleri, 1996 yılı başlarında oluşturulan ve Şubelerimizin Tesisat Komisyonu Başkanlarından oluşan Oda Merkez Tesisat Komisyonunca iki yıla yaklaşan bir çalışma ile yeniden düzenlenmiş, taslaklar tüm örgüt birimlerinde, SMM Hizmeti veren tüm üyelerimizin tartışmasına açılarak son şekli verilmiş, bu taslaklar ve Oda Yönetim Kurulu'nun 17 Aralık 1997 tarih ve 1016 sayılı kararı ile kabul edilerek 1 Ocak 1998 tarihinden itibaren yürürlüğe konulmuştur.

Bu Yönetmelik değişikliklerinde neler yapılmıştır? Bu Yönetmelik değişiklikleri ki bu Yönetim Kurulu kararından sonra 21-22 Mart 1998 tarihinde yapılan 37.Oda Genel Kurulunda da onaylanan bu Yönetmelik değişiklikleri ile genelde tüm Makina Mühendisleri Odası; sadece Makina Mühendisleri'nin örgütü olduğu bir yapılanma değil, Odamıza üye İşletme Mühendisleri, Endüstri Mühendisleri, Uçak ve Uzay Mühendisleri de var. Biz Makina Mühendisliği tanımını kullanırken bu dört mühendislik disiplinini de Makina Mühendisi olarak tanımladığımız için geçmektedir. Genelde tüm Makina Mühendisleri Odası, Serbest Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri özelde ise Mekanik Tesisat Hizmetleri bu hizmetlerin verilmesindeki yetki ve sorumluluklar, asgari ücretler, belgelendirme, belgelerin yenilenmesi vizelenmesi, hizmetlerin yürütülmesinde uygulanacak kurallar, mevcut eksikliklerin aşılması yönünde yeniden düzenlenmiştir bu en son yapılan Yönetmelik değişiklikleri ile. Bu Yönetmeliklere yapılan en büyük ekleme ise Odanın Serbest Müşavir ve Mühendisleri daha sonra çıkarılacak olan Uzmanlık ve Sertifikalandırma Yönetmeliğine  göre Uzmanlık alanı iş hacmi ve yetki sınıfına göre tasnif etme kademelendirme yetki ve sorumlulukların belirlenmesi konusunda görevlendirilmesidir. Burası çok önemli bu tespit, Makina Mühendisleri Odası'na 1998 senesinde yapılmıştır ve 1998 senesinden, bugüne değin yapılan çalışmalar ışığında belki de çoğu kesim tarafından tartışılan ve Tesisat Mühendisliği'nde Uzmanlık ve Sertifikalandırma ve Çerçeve Uzmanlık ve Sertifikalandırma Yönetmeliklerimiz çalışmaları ta o günden başlamış ve bugüne gelinmiştir. Yine bu Genel Kurulda Uzmanlık ve Belgelendirme Yönetmeliğinin en geç 1998 yılına kadar ilgili tüm kesimlerin görüş ve önerilerinin alınarak hazırlanıp uygulamaya geçilmesiyle Mühendislik etiği konusunda ödül ve yaptırımları da içeren bir esasların hazırlanması doğrultusunda 37. Dönem Oda Genel Kurulu'na görev ve yetki verilmiştir. Genel Kurul sonrası Uzmanlık ve Belgelendirme Yönetmeliğinin hazırlanması için Oda bünyesinde oluşturulan Komisyonlar aracılığı ile 1998-1999 yılları içerisinde yoğun bir çalışma yürütülmüş, hazırlanan taslaklar Oda periyodiklerinde Mesleki Sempozyum ve Kongrelerimizde görüş ve önerilere açılmış bir evvelki Tesisat Kongremizde teskon’97'de ise de ayrıntılarıyla tartışılmıştır.

Bütün bu tartışmalar ışığında hazırlanan Yönetmelik taslağı 1-2 Nisan 2000 tarihinde yapılan Oda Genel Kurulu'na sunulmuştur. Ancak Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca hazırlanan yasa taslakları güncelliği içerisinde yapılan tartışmalar sonucu Yönetmeliklere Genel Kurulda son şekil verilememiş, Genel Kurul’a sunulan görüş ve öneriler de dikkate alınarak bu dönemki Yönetim Kurulu'nun en geç Temmuz 2000'e kadar bu Yönetmeliğe son şekli vermesi noktasında görev verilmesi kararı ile Genel Kurul noktalanmıştır. 38. Dönem Oda Yönetimi Genel Kurulu ise çalışmalarını tamamlamış, Mekanik Tesisat Hizmetleri Uzmanlık ve Belgelendirme Yönetmeliğine 26 Haziran 2000 tarihinde 258 nolu kararla Uzmanlık ve Belgelendirme Yönetmeliğini ise 31 Temmuz 2000 tarihinde 452 nolu kararla yürürlüğe sokmuştur ve bu Yönetmelik uyarınca belgelendirme işlemlerine başlanmıştır. Bu Yönetmeliklere tüm Oda periyodiklerinde ve Web sayfamızda erişebilirsiniz ayrıca tüm üyelerimize bu Yönetmelikler tüm Şube Yayınlarımız kanalıyla Oda genelinde çıkartmış olduğumuz Mühendis ve Makina, Endüstri Mühendisliği ve Tesisat Mühendisliği Dergileri aracılığı ile de iletilmiştir. Şu ana kadar tüm Yönetmelikler ışığında 5000'e yakın üyemiz de belgelenmiştir. Üye sayımızın 50.000 olduğu düşünülürse eğer bu yönetmeliklerin örgüt tabanında yeterince bilinip tartışıldığı düşüncesindeyim ben. Mühendislik Etiği konusu ise TMMOB adına Odamız Sekreteryasında yürütülen Mühendislik Mimarlık Kurultayı çalışmalarına taşınmıştır. Konu hakkında tüm üniversitelerden ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş toplanmış, Makina Mühendisleri Odası'nın web sayfasında açılan etik forum köşesi ile hazırlık çalışmalarına geniş bir katılım sağlanmıştır. Sadece Mühendislik Fakülteleri'nden değil, Sosyoloji Bölümleri'nden, Felsefe Bölümleri'nden de bu konuda görüş toplanmış ve bu çalışmalar ışığında iki tane taslak belge hazırlanmıştır. Bu taslak belgelerden bir tanesi Makina Mühendisleri Odası Mesleki Davranış İlkeleri, ikincisi ise Makina Mühendisleri Odası Mesleki Davranış İlkelerini Uygulama Esaslarıdır. Yine bu belgelere erişmek isteyen arkadaşlar Makina Mühendisleri Odası'nın Web sayfasından bu belgelere ulaşabilirler. Etik konusunda Türkiye'nin dört bir yanından gelen görüşlere de erişebilirler. Bu taslaklar yine Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne bağlı tüm şubelerin Genel Kurulları'nda tartışılmaya açılmış, süzülen görüşler 28-29 Nisan 2000 tarihinde yapılan TMMOB Mühendislik ve Mimarlık Kurultayı'na taşınmış ancak sonuçlanmamıştır. Nisan 2002 yılında yapılacak olan ikinci kurultayda çalışmalara son şekli verilecektir ki burada tüm üyelerimize de çok görev düşmektedir. Nisan 2002 Kurultayı öncesi Türkiye'nin dört bir tarafında bugünden planlandığı şekilde 30 yerde yerel Kurultaylar yapılacak, bu yerel Kurultaylarda Mühendislik Etiği, Mühendislik Mimarlık Eğitimi, Mesleki Denetim konuları ağırlıklı olarak tartışılıp, bu tartışmaların ışığında TMMOB'nin misyonun belirlenmesi noktasında gerekli outlinelar oluşturulacaktır.

Yine Odamız’da TMMOB'de hazırlanan bu çerçeve taslakları kabul edilerek Makina Mühendisleri Odası Mesleki Davranış İlkeleri hazırlamıştır. Bu taslağın da tartışılması hala yürütülmektedir. Mayıs 2001'de yapılacak olan 39. Oda Genel Kurulu'nun onayına sunulacak ve son şekli verilecektir; tüm üyelerimizi yine bu düzenlemelerin oluşturulması noktasında bilgi birikimleriyle katkıda bulunmaya çağırıyoruz. Bütün bu çalışmaların yanında yine 1998 tarihinden itibaren Odada çok yoğun bir eğitim çalışmasına girilmiştir. Oda Yönetim Kurulu'nun 6 Temmuz 1998 tarihli 195/3 no’lu kararı ile Oda Merkezi'nde Meslek İçi Eğitim Merkezi Oluşturulmuş, kurs, sınav ve belgelendirme sistemi ile üyelerimizin eğitilmesi, bu alanda belgelendirilmesi ve yetkilendirilmesi çalışmalarına başlanmıştır. Oda bünyesinde oluşturulan komisyonlarla yetki ve belgeleme koşulları, eğitim programları ile eğitim ve sınav kitapları hazırlanmıştır. Meslek İçi Eğitim Merkezi'nde bünyesinde ilk kurs araçların LPG'ye dönüşümü konusunda 13 Ağustos 1998 yılında gerçekleştirilmiş ve sınavda başarılı olan üyelerimizin belgeleri dağıtılmıştır. Bu kursu kısa aralıklarla Araç, İmal, Tadil, Montaj Mühendisliği, Doğalgaz, İç Tesisat, Asansör Avan Proje Hazırlama, ve Asansör Uygulama Kursları izlemiştir. Oda Yönetim Kurulu'nun 30 Ekim 2000 tarihli 764 no’lu kararı ile başlatılan Meslek İçi Eğitim Merkezi Yaygınlaştırma ve Geliştirme Projesi ile bu kurslara ek olarak Mekanik Tesisat Hizmetleri konusunda Soğutma Tesisatı, Klima Tesisatı, Havalandırma Tesisatı, Havuz Tesisatı, LPG Tesisatı, Kızgın Su Tesisatı, Basınçlı Hava Tesisatı, Buhar Tesisatı, Arıtma Tesisatı, Havagazı Tesisatı, Medikal Gaz Tesisatı, Otomatik Kontrol Tesisatı, Sanayi Tipi Çamaşırhane Tesisatı, Sanayi Tip Mutfak Tesisatı konularında da kurs açılması kararlaştırılmıştır.

Eğitimler için gerekli mühendis el kitaplarının hazırlanması için eğitimlere ilişkin kurs öğreticisinin, eğitim içeriğinin ve süresinin belirlenmesi doğrultusunda tüm Şubelerimizde görev dağılımı yapılmış ve çalışmalar başlatılmıştır. Bu çalışmaların şu anda geldiği seyir şu noktadadır:

Isı Yalıtımı, Sıhhi Tesisat ve Isıtma Tesisatı uygulama el kitapları basılmıştır. Soğutma Tesisatı ve Klima Havalandırma Tesisatı editörden gelmiş olup dizgide son aşamadadır, Otomatik Kontrol Tesisatı ve Havuz Tesisatı halen komisyonlardan editörlere gitmiş olup, editörde kontrolleri yapılmaktadır, Sanayi Tip Çamaşırhane Tesisatı, Sanayi Tip Mutfak Tesisatı ise komisyonlardadır. Kızgın Sulu ve Kızgın Yağlı Buharlı Isıtma Sistemleri ve Basınçlı Hava Sistemleri kitapları ise matbaadadır. Yine Mekanik Tesisat Hizmetleri dışında da basılan kitaplar var; süremiz dolayısı bunları geçiyorum, yine Makina Mühendisleri Odası Mekanik Tesisat Uzmanlık ve Belgelendirme Yönetmeliği ışığında Isı Yalıtımı, Isıtma Tesisat ve Sıhhi Tesisat konusunda da ilk kurs 19 Mart 2000 tarihinde yapılmıştır. 2 Ekim 2001 tarihi itibariyle Meslek İçi Eğitim  Merkezi tarafından  düzenlenen kurslar ve katılımcı sayısı ise şöyledir:

• Sıhhi Tesisat konusunda 11 kurs yapılmış, 268 üyemiz katılmıştır,

• Isıtma Tesisatı konusunda 11 kurs yapılmış, 268 üyemiz katılmıştır,

• Isı Yalıtımı konusunda 11 kurs yapılmış, 268 üyemiz katılmıştır,

• Asansör konusunda 19 kurs yapılmış, 297 üyemiz katılmıştır,

• Asansör Avan Proje konusunda 19 kurs yapılmış, 337 üyemiz katılmıştır,

• Doğalgaz İç Tesisatı konusunda 41 kurs yapılmış, 826 üyemiz bu kurslara katılmıştır,

• Araçların LPG'ye Dönüşümü konusunda 90 kurs yapılmış, 2505 üyemiz bu kurslara katılmıştır,

• Araçların İmal ve Tadil, Montaj Proje Hazırlama Esasları konusunda 22 kurs yapılmış, 418 üyemiz bu kurslara katılmıştır,

Yani iki sene içerisinde ülke genelinde 211 kurs açılmış 5187 üyemiz bu kurslara katılmıştır ve kurslar sonrasında açılan sınavlarda başarılı olarak belgelendirilmiştir. Yine Meslek İçi Eğitim  Merkezi tarafından verilen eğitimler ve Uzmanlık Yönetmeliğinin geçici 2.maddesi uyarınca Odamızca verilen Uzmanlık Belgeleri ve dağılımları ise şöyledir. Mekanik Tesisat konusunda 4682 üyemiz ki bunların 268'i kurslardan başarılı   olarak geriye kalanı ise kazanılmış hak olarak belgelerini almışlardır.

• Arıtma Tesisatı konusunda 1081

• Asansör Avan Proje Hazırlama konusunda 1996

• Basınçlı Hava Tesisatı konusunda 1661

• Buhar Tesisatı konusunda 1938

• Doğalgaz İç Tesisatı konusunda  2444

• Havagazı Tesisatı konusunda 409

• Havalandırma Tesisatı konusunda 2631

• Havuz Tesisatı konusunda 825

• Kızgın Su Tesisatı konusunda 1237

• Klima Tesisatı konusunda  2165

• LPG Tesisatı konusunda 1128

• Medikal Gaz Tesisatı konusunda 402

• Otomatik Kontrol Tesisatı konusunda 1416

• Sanayi Tip Çamaşırhane Tesisatı konusunda 1036

• Sanayi Tip Mutfak Tesisatı konusunda 1247

• Soğutma Tesisatı konusunda ise 1736 üyemiz belgelendirilmiştir.

Bu eğitim ve belgelendirilmelerin dışında yine sabah kahvaltılarında tartıştık Bakım Yönetiminden Enerji Yönetimine kadar 16 konuda da eğitimler planlanmış ve eğitim çalışmaları, ders içerikleri, eğitim notları hazırlanmaya çalışılmaktadır. Makina Mühendisleri Odası, yapılan bu çalışmaların yeterli olmadığının, henüz yolun başında olduğumuzun bilincindedir. Ancak Odamız, örgütlü üyelerimizin, Oda çalışanlarımızın ve yöneticilerimizin özverili katkıları ile olağanüstü bir çaba ile yıllar alan tüm bu çabaları yürütürken içeriden ve dışarıdan da haksız eleştirilere maruz kalmaktadır. Kimileri "Hiçte üzerimize vazife değilken sistemin sorunlarına çözüm getirmeye çalışarak sistem payandacılığı" yaptığımızı, "Elit zümreler yaratmaya çalıştığımızı" belirterek Odamızı Reformistlikle suçlamaktadırlar. Kimileri ise Odayı hiç bir çalışma yürütmemekle suçlamaktadırlar. Kimileri ise son yasal düzenlemelerde olduğu gibi TMMOB ve Odaların Anayasal ve yasal yetkilerini budamaya çalışmaktadırlar. Ancak Odamız elini taşın altına koymaya devam edecek, örgütlü üyesinden aldığı güçle ülke, toplum, meslek ve meslektaş çıkarlarını her şeyin üstünde tutarak hiç bir çalışmanın eksiksiz ve mükemmel olmadığının ve gelişmeye açık olduğunun bilinciyle bu konudaki çalışmalarını yürütecek ve birikimlerini paylaşmaya devam edecektir. Sizlerin katkısına ihtiyacımız var. Teşekkür ederim.

Ali GÜNGÖR :

Emin Bey'e teşekkür ediyoruz. Odamızın çalışmalarını net bir şekilde ortaya koydu. Sırasıyla diğer konuşmacılara söz vereceğim. Sayın Mithat EMRE; Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu üyesi. Ben kısaca kendisini tanıtmak istiyorum. 1953 yılında Erzurum'da doğdu. 1971 yılında Berlin Goethe Üniversitesi'nde lisan Eğitimi'nden sonra bir dönem Berlin Teknik Üniversitesi Makina Fakültesi'ne devam etti. 1977-78 öğrenim yılında Ankara Devlet Mühendislik Mimarlık Akademisi Makina Mühendisliği Bölümünden mezun oldu. 1978-1992 yıllarında Deniz Kuvvetleri Teknik Daire Başkanlığı emrinde Makina Kontrol Mühendisi olarak, Isıtma, Klima, Havalandırma, Tesisat konularında çalıştı. 1992-1997 yılları arasında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Tesisat Dairesi Başkanı olarak çalıştı. 1998 yılından beri Yüksek Fen Kurulu Üyesi olarak görev yapmaktadır. Evli ve iki çocuk babası olan Mithat EMRE Almanca bilmekte. Ben kendisine şöyle bir açılım yapması bakımından bir soru soruyorum ve bu panel kapsamında görüşlerini almak istiyorum. Acaba Tesisat Mühendisliği'nin daha sağlıklı bir yapıya oturtulması, ekonomik ve konforlu bir yapıya taşıyabilmek açısından devletimiz ne görüşte, bu Odamızın çalışmalarına bakış açısı nedir; Uzmanlık, Sertifikalandırma, Meslek İçi Eğitimi konularında lütfen görüşlerinizi aktarabilir misiniz? Devletimizin bakış açısı açısından.  Buyurun.

Mithat EMRE :

Teşekkür ederim Sayın Başkan, değerli konuklar, saygıdeğer meslektaşlarım. V. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi ve Sergisi'nde sizlerle olmaktan mutluluk duyuyor, selam ve saygılar sunuyorum. Ana teması bilgi ve teknoloji transferi olan bu tür panellerin bir başka işlevi de böyle saygın katılımcı topluluğu bir araya getirmek karşılıklı bilgi alışverişinde bulunmaktır. Hocamın dediği gibi bana ayrılan süreyi iki başlık altında belirtmek istiyorum. Birincisi; kendimize meslek edindiğimiz Tesisat Mühendisliğini, yaşadığımız mekanlarda, kamu ve özel sektör uygulamalarımızda mevcut şartlar içerisinde daha sağlıklı bir yapıya, daha ekonomik bir konfora nasıl taşırız. İkincisi ise; bu taşıma sırasında Tesisat Mühendisliği'nde Uzmanlık nasıl olmalıdır, Sertifikalandırma gerekli midir? Bayındırlık ve İskan Bakanlığı bünyesindeki Meslek İçi Eğitim  çalışmaları ve bakış açıları nelerdir?

Özellikle dünyadaki doğalgaz, doğal enerji kaynaklarının hızla tükenmeye başlaması diğer taraftan enerji sarfiyatının ve enerji fiyatlarının artış göstermesi nedeniyle ülkeleri, fertleri ısı maliyetinin düşürülmesi ve elde edilen ısı enerjisinin ekonomik kullanılması için bir çok tedbirler almaya ve buna tesir eden etkenler üzerinde durmaya zorlamaktadır. Bu etkenler enerjinin üretiminde başlayıp iletim, kurma, proje şartları ve maliyet unsurları olarak görülebilir. Bugün Batı ülkelerindeki ısıtma kaybı çok düşük seviyelerde iken bu kayıp ülkemizde %30 %40 civarındadır. Ülkemizde Enerji tüketiminin %43'ünün binalarda olması ve bununda %85'inin ısıtmada kullanılması ıs yalıtımının önemini arttırmaktadır. Enerji sarfiyatını en az düzeyde ve en az enerji gerektiren binalar yapmak ve bunları verimi en yüksek olan araç ve gereçlerle donatmak gerekmektedir. Bu da binalarda gerek ısı yalıtımı gerek yüksek verimli kazanların kullanımı, gerekse güneş enerjisinin kullanımı, tesisat boru ve cihazlarının yalıtımı ile mümkün olmaktadır. TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standardı eski standarda göre köklü değişiklikler içerdiğinden Bakanlığımızca hazırlanan 16.9.1985 tarih ve 18637 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan bazı belediyelerin imar yönetmeliğinde değişiklik ve bu yönetmelikle yeni maddeler eklenmesi hakkındaki yönetmeliğin bu standarda göre yeniden düzenlenmesi gerekli kılınmıştır. Söz konusu yönetmeliğin düzenlenmesi için gerekli çalışmalar Bakanlığımız koordinatörlüğünde ilgili kurum ve kuruluşların katılımı ile bir komisyon kurularak yönetmelik yeniden düzenlenmiş, kurum ve kuruluşların son görüşleri alınarak son şekli verilmiş, 8 Mayıs 2000 tarih ve 24043 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Binalarda Isı Yalıtımı Yönetmeliğinin yeni uygulamasının çatı, duvar ve döşemelerde sürekli olarak uygulanması kolon, kiriş, perde, hatıl, lento ve bu gibi taşıyıcı betonarme elemanların ısı yalıtım malzemesi ile kaplanıyor olması daha önceden üç ana ısı bölgesine ayrılmış olan ülkemizin dört ısı bölgesine ayrılarak iklim haritasının yeniden düzenlenmiş olması binalar için ısı ihtiyaç kimlik belgesi düzenleme zorunluluğu en belirgin yeniliklerdir. Her yönden ısıya karşı tecil edilmiş bir yapıda ısı yalıtımı yapılmamış bir yapıya nazaran %30 ile %50' ye varan bir tasarruf sağlanmaktadır.

Isı yalıtımı uygulamasının çatı, duvar ve döşemelerde sürekli olarak uygulanması kolon, kiriş, perde, hatıl, lento ve bu gibi tüm taşıyıcı betonarme elemanların ısı yalıtım malzemesi ile kaplanıyor olması yeni yönetmeliğin getirdiği farklılıktır. Buna örnek olarak bu uygulama ile 22,600 kalıcı afet konutunda bu da yaklaşık 2,260,000 m² konutta elde edilen m²'de konuttan elde edilen enerji tasarrufu 339,000, 000 kw/h/yıl'dır. Bunun parasal karşılığı ise bugünkü değerlerle 14,5 trilyon liradır. Yeni teknik ve ekonomik davranış modelinde bireylerin kendilerine ve ülke ekonomisine yarar sağlayan mamulleri inceleyip tercih edişleri üretici firmaları bu yönde kanalize edip o mamullerin daha da geliştirilmesini sağlayacaktır. Bu nedenle binayı yapan, oluşmasına katkısı olan bütün ilgililerle, yapıyı kullanan her insan enerji ihtiyacının minimuma indirilebilmesi için tüm kaynaklardan yararlanmayı ve sarf edilen her enerjinin bir bedeli olduğu için en üst seviyede yararlanmayı amaç edinmelidir. Teknik alandaki gelişmeler sonucu TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Standardında değişiklik yapılması, yeni malzemelerin yönetmeliğe girmesi, yeni il ve ilçelerin ısı bölgelerine göre düzenlenmesi, yeni yapılacak binalarda ısı yalıtımı, yalıtım tatbikatı projeleri ile birlikte, yalıtımın binalarda uygulanmasının da önemle takip edilmesi ve bu hususta gerekli hassasiyetin gösterilmesi gerekmektedir. 8 temel meslekten biri olan mühendislik mesleğinin içerisinde uygulama alanı çok farklı meslek dalları vardır. Günümüzde teknolojik gelişmeler mühendislik hizmetlerinin toplum yaşamının her alanında yaygınlaştığını göstermektedir. Makina mühendisliği uzmanlık dalı olan Tesisat Mühendisliği son yıllarda yaşam ve toplum standartları da göz önüne alınarak proje ve yapım işletme yönünden çok önem kazanmıştır. Bir yapının en önemli uygulaması tesisat ve donanımının nasıl iyileştirileceği, hangi sistemin ekonomik olacağı, projelendirmede ve uygulamada yapılması gerekli hususlar şartnameler ile açıklanmalıdır. Bunların Makina Tesisat Mühendisliği projeleri hesaplama ve düzenleme esasları içinde Sıhhi Tesisat, Kalorifer Tesisatı, Klima ve Havalandırma Tesisatı, Soğutma Tesisatı, Hastane Tesisatı, Doğal gaz Tesisatı gibi işler için coğrafi yer ve fiziki şartlara göre belirlenmesi gerekir. İşte bu noktada uzmanlık alanının devreye girmesi kaçınılmazdır. Sıhhi Tesisat kendi içinde 11 başlık altına ayrılır. Bunlar:

Temiz su; hepimizin bildiği gibi, hidrofor,  pis su, mutfak, çamaşırhane,  fosseptik, yağmur suyu, gaz tesisatı, doğal gaz, LPG, güneş enerjili sıcak su, yangın tesisatı, yüzme havuzu filtrasyonu tesisatı, merkezi basınçlı hava tesisatı, azot peroksit tesisatı, oksijen tesisatı, vakum tesisatı v.s. ısıtma tesisatı; kalorifer, brülör, kızgın su, ısı yalıtımı gibi, havalandırma ve klima tesisatı, soğutma yükü hesap raporu, soğutma cihazları, otomatik kontrol tesisatı vs. Yapı ve tesislerin diğer mekanik ve her türlü ısı donanımı tesisatı ve bunların proje hesaplamaları uzmanlık alanı gerektiriyor. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'ndaki Meslek İçi Eğitim çalışmaları eğitim ihtiyaçlarının tespiti Daire Başkanlıklarınca Merkez Teşkilatına ve Bayındırlık İskan Müdürlüğü'ne eğitim tespit formu gönderilerek tespit edilmekte. Gelen talepler eğitici imkanları, maddi imkanlar ve zaman açısından değerlendirilerek o yıl içerisinde yapılacak eğitimlere karar verilir. Teknik personele yönelik eğitim programları ise eğitimde yer alacak konular ilgili birimlerle yapılan görüşmelerle işlerin yerine getirim sırasında bilgi eksikliği nedeniyle çıkan sorunlar göz önünde bulundurularak tespit edilir. Bu bilgiler çerçevesinde program hazırlanır. Program niteliğine göre konuları sunmak üzere Bakanlığımız birimlerinden ve gerekiyorsa üniversitelerden eğitici talebinde bulunulur. Katılımcı tespiti için Daire Başkanlıkları'na ve Merkez Teşkilatı'na ve Bayındırlık İskan Müdürlükleri'ne duyuru yapılır. Kesinleşen katılımcıların bir listesi hazırlanır, program uygulaması sırasında yazılı ders notu ve diğer dokümanlar eğiticiler tarafından hazırlanarak programın uygulamasına geçilir. Beni dinlediğiniz için hepinize teşekkür ederim.

Ali GÜNGÖR :

Mithat EMRE'ye teşekkür ediyoruz. Üçüncü olarak Sayın Prof. Dr. Nilüfer EĞRİCAN'a söz vereceğim. 1970-71 yıllarında İstanbul Teknik Üniversitesi’de asistan olarak çalıştı. 1972-77 yılları arasında University of Maryland’da doktora çalışması ve araştırma asistanı olarak görev aldı. Bu aşamada Department Of Energy'nin Absorpsiyonlu Soğutma Sistemleri Projesinde çalıştı. 1977-1979 yılları arasında University Of Maryland'da yine Asistan Profesörlük görevini aldı. Türkiye'ye dönüşünde 1979 yılında İTÜ'de Doktor Mühendis olarak görev aldı. 1982'de Yardımcı Doçent, 1983'de Doçent, 1988'de Profesör oldu. 1994-2000 yılları arasında İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Fakültesi Dekanlığını yaptı iki dönem. ASME üyesi, ASRAE, SES, Makina Mühendisleri Odası, TTMD üyesi, ISKAV mütevelli üyesi, 1977'den bugüne International Central For Applied Thermo Dynamics Genel Sekreteri, 1999-2001 yılları ASME International Türkiye Şubesi Başkanı. 1983'den bugüne İtalya'daki International Central For Theoretical Physics'in Associate olarak görev yapıyor. Ben kendisine şöyle bir soru yöneltmek istiyorum:

Üniversitelere acaba bu konuda ne gibi görevler düşüyor? Dünya örnekleri nedir, böylesi Uzmanlık, Sertifikalandırma, Meslek İçi Eğitim  konusunda?  İstanbul Teknik Üniversitesi'nin bu konuda çalışmaları var mı? Bu konuda görüşlerini aktarırsa sevineceğiz.

Nilüfer EĞRİCAN :

Teşekkür ederim Sayın Başkan. Çok değerli meslektaşlarım hepinizi saygıyla selamlıyorum. Efendim bugün çok önemli bir konuyu tartışıyoruz; Uzmanlık, Sertifikalandırma, Meslek İçi Eğitim. Elbetteki Üniversitelere çok büyük bir görev düşüyor. Bizler mühendissiz, mühendislik evrensel o halde sadece Türkiye'de değil, Avrupa'da, Asya'da, Afrika'da, Amerika'da dünyanın her yerinde mühendislik yapmalıyız. Ve de dünyanın her yerinde Mühendislik yapacak kişileri yetiştirmeliyiz. Mühendisleri böyle yetiştirmeliyiz. Ancak Türkiye'ye baktığımızda 70'i aşkın üniversitemiz var. 30'u aşkın Makina Mühendisliği Bölümümüz var. Biraz evvel Ali Bey'e sordum benim bildiğim 36'ydı ama sanırım 50'lere geldi, artık takip edemez durumdayız. O halde Türkiye içinde çok değişik yerlerde değişiklik yerlerde, değişik Mühendislik Bölümlerinde Mühendisler yetişiyor. Ve de bu mühendislerin hepsini aynı yere koyuyoruz, aynı etkiyi veriyoruz ve ondan sonra iş bekliyoruz; neticeyi tabi hep birlikte tartışmamız lazım. Peki bu arkadaşlarımızın hiç mi suçu yok? Hepimiz belli yerlerde mühendissiz, yetiştik. Ne yapmalıyız mesleğimizin icrası sırasında?  Yetişmeliyiz, önce kendi gayretlerimizle yetişmeliyiz daha sonra Oda, Dernek, Vakıf, Üniversite kimler sorumlu ise onların hazırladıkları bazı etkinlikler, faaliyetler, organizasyonlar ile yetişmeliyiz ve yetiştirmeliyiz. Ben burada birkaç şeye değineceğim; tabi süremiz kısıtlı. En önemli yetişme ise Meslek İçi Yetişme, Meslek İçi Eğitim. Bundan ne anlıyoruz, çalışma yaşamımızda mesleki temel bilgilerin tazelenmesi, gerçektende bilgi, üç dört yılda eskiyor. Hatta öyle konular var ki, bir yılda, altı ayda eskiyor. O halde bunları mutlaka ve mutlaka tazelememiz gerekiyor. Bir de ne için Meslek İçi Eğitim  gerekli? Meslek İçi Eğitim temel bilgilerin tazelenmesi yanı sıra teknolojik gelişimin aktarılması için gerekli. Biraz evvel dedik "Biz hepimiz mühendisiz, dünyanın her bir yerinde çalışacak mühendisler olmalıyız. O halde bunları yapabilmek için dünyadaki gelişmeleri hızla takip edip, hızla görüp inceleyip özümlememiz ve buralara taşımamız lazım, öğrenmemiz lazım; bunun içinde Meslek İçi Eğitim gerek.

Evet sadece tabi kurslara gitmek, dersler almak, bunların yanı sıra uygulama yapmak yeterli değil o halde kendimizi yetiştirmemiz için sempozyumlara katılmamız gerek, kongrelere gitmemiz gerek, seminer ve fuarlara katılmamız lazım. Dünyada çok örnekler var meslektaşları yetiştirmek için, ama bizi en çok ilgilendiren, şüphesiz ASRAE'deki etkinlikler. Mademki Tesisat Mühendisliği'ni konuşuyoruz bu Kongre'de, ASRAE'deki etkinlikler fevkalade güzel örnekler. Bende burada hemen bunu koydum. Ne yapıyor ASRAE? Sadece A.B.D.'deki değil dünyanın her tarafındaki meslektaşlarına ve bu konuda çalışan insanlara yol gösteriyor. Nasıl yol gösteriyor? Yayınlar sunuyor; çok önemli yayınlar, özellikle yıllık Kongreleri çok önemli, sempozyumlar, seminerler açık oturumlar yapıyor, birde Continous Education; hep sürekli sözünü ettiğimiz sürekli eğitim kurslarını çok iyi bir şekilde organize ediyor ve Distinguished Lecturers Programları koyarak konularında Uzman olanları insanları her yıl tespit edip belirli kişileri ve önemli güncel konuları tespit edip bunu dünyaya sunuyor ve bu kişiler ülkeleri dolaşarak bilgilerini aktarıyorlar ve meslektaşları yetiştirmeye çabalıyorlar. Tabi bunun gibi ASME'nin de çok önemli faaliyetleri var ve bazıları direkt bizleri ilgilendiren Tesisat Mühendisleri'ni ilgilendiren kurslar.  Ben de yıllık Kongrelere beş yıldır katılıyorum. 3000-4000 kişi bu Kongrelere geliyor ve 90 paralel section var aynı anda buların bir kısmını teknik oturumlar, bir kısmı komite toplantıları, komisyon toplantıları çeşitli konularda insanların bir araya gelerek tartıştığı çalışma toplantıları.  Belki teknik toplantılardan daha da fazla önemli olanlar bunlar. Ve bu toplantılar yıllık Kongreler bir üs görevini görüyor ve ben orada birçok meslektaşımı senede bir kez görme şansına sahip oluyorum. Yani bu çok önemli. Evet ASRAE'nin tabi dört tane çok önemli handbook’u var bu handbook’lar Refrigeration, HVAC Applications, HVAC Systems & Equipment, HVAC Fundamentals. Bunları dört yılda bir sırayla yeniliyorlar. Ve en sonunda sonuç olarak söyleyeceğim, bütün bu seminerler kongreler, bu kitapların yenilenmesi sırasında üniversiteler görev yapıyor.

Evet şimdi ASME International Türkiye Şubesi'nden ben çok kısaca bahsetmek istiyorum. 1860'larda kurulmuş olan büyük bir kuruluş, meslektaşları yetiştirmek için çabalıyor. Biz bunun şubesini 1997 sonunda müracaat ederek, 1999'da Bakanlar Kurulu kararı ile kurduk. Neden kurduk? Çünkü o büyük birikimi, deneyimi buraya daha rahat taşıyalım, sanayiimize sunalım amacıyla ve bununda bir uzmanlıkta, sertifika programında önemli olduğunu zannediyorum. Şu anda 150 üye var. Bir de Üniversitelerde öğrenci birimlerini kurduk şu anda İTÜ'de, Boğaziçi’nde, ODTÜ'de ve Marmara Üniversitesi'nde bir de Doğu Akdeniz Üniversitesi'nde öğrenci birimlerimiz var. 160’dan fazla öğrenci üyemiz var. Tabi bu üyelikler vasıtasıyla hemen bazı bilgileri alabiliyorsunuz, hepimiz çok yoğun insanlarız çok arzu etmemize rağmen bazı bilgileri hakikaten elde edemiyoruz. bazen bir Web’i karıştırmak, bilgi almak dahi sorun oluyor, o bir dakikayı iki dakikayı dahi bulamıyoruz. Ama üyelik vasıtasıyla önünüze gelen bilgilere bir göz atmak çok daha kolay oluyor. Evet aynı şekilde ASME Türkiye Şubesi gibi, ASRAE Türkiye Şubesi'nin de kurulması gerektiğine inanıyorum. Bu bir fırsattır, birçok bilgi çok daha rahat gelecektir. Çünkü 100'ü aşkın ASRAE üyesi var bunu da biliyoruz. Türkiye'de ASME ve ASRAE kuruluşları gibi çok güzel faaliyetler yapan bir çok kuruluş var hepsine ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Konumuzla ilgili TTMD ve Makina Mühendisleri Odası'nı örnek olarak getirdim ve onların içinde de yaptıkları faaliyetlerden bir iki tanesini burada vurgulamak istiyorum.

TTMD'nin; özellikle aylık teknik toplantıları bizlerin çok ilgisini çekiyor, çeşitli şehirlerde yapılıyor, duayenler geliyor, uzman kişiler geliyor ve gençleri yetiştiriyorlar. Öyle bir tartışma ortamı açılıyor ki her ay çok samimi bir ortamda bilgi akışı oluyor. Bir de Uluslararası Yapıda Tesisat Teknolojisi Sempozyumu'nu başlattılar; Nisan'da bir yenisi yapılacak bu da örnek bir hareket. Biraz evvel Makina Mühendisleri Odası'nın faaliyetlerinden Sayın KORAMAZ söz etti, hepsini gerçekten takdirle karşılıyoruz, teşekkür ediyoruz ve daha da ileri gideceğinden hiç bir kuşkumuz yok; eğer bizler de yardımcı olursak. Ama en önemli faaliyet Meslek İçi Kurslardır diye ben şahsi olarak düşünüyorum, birçok meslektaşım da bunu paylaşıyor. Bu konuda da yine bir bilgi verdiler. Yalnız kitapçığa baktığımızda içeriklerin tam yeterli olmadığını görüyoruz. Şurada sizler de tahmin ediyorum aldınız, bazı meslektaşlarımla inceledim, bazı içeriklerin yetersiz olduğunu düşünüyoruz demek ki bunlar bir kez daha gözden geçirilmeli, içerikler biraz daha iyileştirilmeli. Bir de yine Sayın KORAMAZ biraz evvel bahsetti bugünkü panelimizin de konusu Mekanik Tesisat Hizmetleri, Uzmanlık ve Belgelendirme çalışmaları. Bu önemli çalışma amacına bir kere daha ben değinmek istiyorum. Aynen yönetmelikte şu yazıyor: 'Makina Mühendisleri Odası ülke ve toplum yararları doğrultusunda kaliteli, sağlıklı, konforlu, güvenli ve ekonomik yapıların gerçekleştirilmesi amacına yönelik olarak bu çalışmayı yapıyor, peki kimler uzman olacak? Mekanik Tesisat Hizmetlerinin üretilmesinde ve denetlenmesinde görev alacak, ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmaları olacak, yenilikleri takip edecek, Mesleki Etik Kuralları'na uygun olarak çalışacak ve son olarak da Oda üyesi olacak. Bu kişilere Uzmanlık belgeleri verilecek.

Bu Uzmanlık belgesi verilmesi sırasında şüphesiz yoğun dış faaliyet var işte kursların hazırlanmasından, sunulmasına, değerlendirilmesine kadar çok yoğun faaliyetler var ve bütün bu faaliyetleri koordine etmek üzere bir kurul olacak o da Mekanik Tesisat Hizmetleri, Uzmanlık ve Belgelendirme adlı bir kurul.  Bu kurul Oda Yönetim Kurulu'na görüşler, öneriler sunacak ve bütün koordinasyon işlemini başta sınav hazırlıkları ve değerlendirmesi olmak üzere yapacak. Evet şimdi bence burada üniversitelere çok görev düşüyor. Şimdi ders vermek, sınav yapmak Öğretim Üyeleri'nin yapacağı işlerden en iyileri. Kurs vermek, ders vermek farklı şeyler. Kursu elbette uzmanlar yapabilir, herkes verebilir, yani kendi konusunda uzman ve kendini kanıtlamış bir insan. O halde tüm öğretim üyeleri bu koordinasyon içinde Kurulda yer almalı, Kurulda yer almalarıyla daha tarafsız, sağ duyulu çalışmaların yapılacağına inanıyorum, kişisel olarak ve de sınavlar ve değerlendirmede yine Öğretim Üyeleri çok yoğun olarak yer almalı diye düşünüyoruz. Üniversiteler tabi bu şekilde faaliyetlere destek verebilirler ama kendileri de bir şeyler yapmalı, bu arada kendileri de bir şeyler yapmalı. Ne yapabilir örneğin? Yurtdışındaki üniversiteleri çok iyi bir şekilde takip edip, buradaki öğretim üyelerini davet edebilir. Hatta ilgili sanayi kuruluşları da takip edip oradaki uzmanları da davet edebilir. Hemen şurada bir örnek olarak koydum; şüphesiz bir değil birçok örnek var, Alman Mühendisler Birliği'nin her yıl düzenlediği 100'ü aşkın kurs var. Ve bunlar uzmanlar tarafından veriliyor. önceden de ilan ediliyor.

İşbirliği yaparak, bunları davet edebilir ve sanayiye de sunabilir. Bir de Sürekli Eğitim Kursları düzenleyebilir. Mesela Makina Fakültesi'nden bir örnek getirdim buraya, 24 adet Sürekli Eğitim Kursumuz var bizim sanayiimize sunduğumuz. Bunlardan bazıları bizi direkt ilgilendiren hususlar. Örneğin; Enerji Yönetimi, Pompa-Hidrolik Kursu, Hidrolik-Pnömatik Devreler, Hidrolik Ölçmeler, Su Debisi, Isı Değiştiricileri, İklimlendirmede Psikometrik İşlemler ve bunlara ek olarak da bakımla ilgili, gürültüyle ilgili, yapılarda gürültü kontrolü gibi kurslar Sürekli Eğitim Kursu olarak veriliyor. Evet yalnız bu kursları düzenlerken Üniversiteler neye dikkat etmeli; elbette tekrarları yapmamalı. Eğer mevcut bir kurs varsa örneğin Odada gidip ona destek olmalı, tekrarları yapmamalı. Bir de firmaların endüstrinin talepleri doğrultusunda kurslar organize etmeli. Hatta öyle kurslar oluyor ki firma özel olarak talep ediyor ve öğretim görevlisi de gidip o firmada kurs veriyor. O halde buna dikkat edilecek. İkincisi bazı durumlarda firmalardaki uzmanlarla birlikte kursu vermesi daha iyi. Genelde öğretim üyeleri ne kadar sanayiye dönük olursa olsun pratik konularda bir sanayideki kişi kadar yetişemez, yani çoğunlukla bu doğrudur ama teoride fevkalade iyidir. O halde bir uzmanla birlikte verirse o kurs çok daha verimli olur.

Ben burada yakın çevremle ilgili iki örneği getirdim, şüphesiz başka örnekler var. Bir tanesi TÜBİTAK-MAM ile İTÜ Enerji UYGAR Merkezi'nin birlikte bir protokol çerçevesinde düzenledikleri Enerji Yöneticisi Kursu; kurumlar arası bir işbirliği gösteren bir kurs, iki haftalı bir süreyle veriliyor ve sonunda sertifika var. Bu çerçevede fakülte içinde çimento, kimya, gıda, tekstil, şişe cam gibi sektörlere kurslar düzenlendi. Tabi bu arada sektörle doğrudan doğruya temas gerçekleşti. İkincisi bir firma örneği var: INTERVALF ile 2000 yılına kadar, çeşitli tarihlerde Buhar Cihazları Kursu, Psikometri Kursu düzenlendi.

Çok kısa olarak ve de çok önemine inandığım bir husustan bahsetmek istiyorum: Bu da master ve doktora tezlerinin sanayide yapılması. Biz bunu fakülte olarak önerdik, 1996'da ve daha sonra senato esasları olarak çıktı ve uygulanıyor, sadece bir firmada 20 tane master tezi yapıldı. Hatta ismini de söylememde bir mahsuru yok Arçelik'te bu çerçevede 20 master tezi tamamlandı, diğer firmalarımızda da beşer, altışar tane var, o günden bugüne. Birkaç cümle ile açıklayacak olursam, master öğrencisi o sanayi kuruluşunda sürekli olarak bulunuyor ve sadece derslere geliyor, kütüphaneye geliyor, bir görüşme yapması gerekiyorsa, gidip ilgili görüşmeleri ilgili kişilerle yapıyor, ama kalan zamanında tamamen gittiği kuruluşta bulunuyor. Kendisine araştırma görevlisine verilen maaş kadar maaş veriliyor, sigortalanıyor ve de istenen şey gittiği kuruluşta projenin bir parçası; o kuruluşun projesinin bir parçası veya oraya has bir uygulamayı master tezi olarak yapması. Üniversitede hoca, endüstride bir mentor birlikte konuyu veriyorlar ama konu gittiği fabrikanın, gittiği sanayi kuruluşunun istediği konu. Ve birlikte yönetiyorlar. Master tezi bittiğinde bir uygulama gerçekleşmiş oluyor veya projenin bir parçası gerçekleşmiş oluyor. Diğer bir çalışma lisans öğrencilerine yönelik, lisans öğrencilerine dört yıllık eğitimde sanayi tecrübesi kazandırmaya yönelik; biz bunu lisans öğrencileri için uygulama araştırma çalışması adı altında sunduk ve uyguluyoruz. Burada da öğrenci bitirme ödevini sanayide yapıyor. Fakat bu biraz daha farklı istendiğinde daha geniş bilgi verebilirim. Üçüncü sınıf öğrencilerine yani 5. ve 6.yarı yılda, haftanın iki yarım gününü boş bırakıyoruz, bir yarım gün sektör tanıtımı yapılıyor, ikinci yarım günde tanıtılan sektör ziyaret ediliyor ve senenin sonunda bütün sektörleri tanıdığında göre öğrenciye soruluyor hangi sektörde çalışacaksın,  elimizde de kuruluşların listesi var üç ay yazın full time çalışıyor, son sınıfta da haftada iki günü gidiyor. Bu çalışma periyodunda eğer tesisat konusunu seçtiyse tesisat konusundaki firmalara gidecek, çalışacak ve başlangıçta o kuruluşu tanıyacak ardından o kuruluşta bitirme ödevi yapacak. Şimdi tartışmaya açacak tahmin ediyorum bu panel Makina Mühendisleri Odası’nın uzmanlıkla ilgili programında bir yıl yeni mezun kişinin bir tesisat sektöründe çalışması koşulu  var. Böyle bir programa katıldı ise o mühendis, sanırım o bir yıl yeterli olur, çünkü çok tartışmaya açık bir konu bir takım bilgileri zaten öğrenci almış olacak ve bir yıl daha eklerse bunun üstüne bir yerlere gelebilir.

Bu programların her iki programında sayısız yararları var; tabi zaman sıkıntısından bunların üzerinde durmuyorum ama en önemlisi öğretim üyesinin sanayiye yaklaşması, sanayi problemlerini tanıma, onlara çözüm bulma fırsatını yakalamasıdır yanı sıra öğrencinin, lisans veya yüksek lisans, sanayide yetişmesi. Son olarak Eğitimde Akreditasyon'dan söz etmek istiyorum. Biraz önce söyledik iyi mühendisler yetiştirmeliyiz; dünyada görev yapacak, çalışacak mühendisler yetiştirmeliyiz, 72 Üniversitemiz var, 30'u aşkın Makina Mühendisliği Bölümü var, çok farklı o halde ne yapılacak; Avrupa'da FEANI, Amerika'da EIBET kuruluşları Üniversiteleri Akredite ediyor. EIBET 2000 adı altındaki Akreditasyon çalışmaları birisinin gelip bizi denetlemesi beğenmesi veya beğenmemesi değil en önemli nokta sizin kendinizi denetlemeniz ve kendinizi bir yerden başka daha iyi bir yere getirmeniz; yani bir öz denetim var. Belirli şartlardasınız bunu deklare ediyorsunuz ama geçen yıllar içinde sürekli olarak denetimle daha iyi yerlere geliyorsunuz çıtayı yükseltiyorsunuz. O nedenle bu tür faaliyetlerin önemli olduğuna inanıyoruz. ODTÜ ve Boğaziçi Makina Mühendislikleri Bölümü böyle bir Akreditasyon'dan geçti, İTÜ yoğun çalışmalar içinde ve geçecek. Bu amaçla, tabi bütün ders planları yeniden gözden geçiriliyor. Biz 1994'te çok yoğun olarak başladık daha önce de var 90'lara dayanan ders planları değişikliği çalışmamız var ama 1994'te daha da yoğunluk kazandı. Şimdi 2001-2002'de çok daha yoğun olarak devam ediyor çalışmalar. Bütün ders planları tek tek gözden geçirildi yeni dersler konuldu, biz şanslı bir Makina Mühendisliği Bölümüyüz. 80'den fazla hocamız var ve de Tesisat Mühendisliği'nde daha da şanslıyız 24 hocamız, Termodinamik, Isı Tekniği, Akışkanlar konusunda çalışıyor yani Fakültenin 3/1'i bu konuda çalışıyor. O nedenle çok sayıda seçime bağlı ders açtık. Öğrencinin önünde çok geniş bir yelpaze var, istediği dersi seçme imkanı var. Bu da önemli o mühendisin daha kişilikli bir mühendis olması için ne istediğini bilmesi lazım, ona daha geniş bir seçenek sunuyoruz. Evet bir de bu tip çalışmaların biraz evvel söylediğim kendini yenileme, daha iyi yerlere gelme yanı sıra ne faydası var? Mesleki kariyerde profesyonellik sorumluluğunu ve bilincini getiriyor, bu faydası var. Meslek İçi Eğitimin ağırlığını ortaya koyuyor ve kişinin kendi kendine ve sürekli öğrenmesi gerektiğini söylüyor. Yani öğrenme üniversiteden sonra bitmiyor ömür boyu devam edecek bunu da üniversite yıllarında öğrenmen lazım. Kendi kendini nasıl yetiştireceğini, bilgiye nasıl ulaşacağını üniversite yıllarında öğrenmen lazım, yani EIBET 2000 kriterleri bunu söylüyor. Evet sonuç olarak öğretim üyelerimiz, Oda, dernek çeşitli kuruluşların başlattıkları uygulamalarda yer alabilirler ve almalıdırlar bir de kendi bünyelerinde başlattıkları faaliyetleri en iyi şekilde organize edip sunmalıdırlar. Teşekkür ederim.

Ali GÜNGÖR :

Sayın Prof. Dr. Nilüfer EĞRİCAN'a teşekkür ediyoruz. Türk Tesisat Mühendisleri Derneği adına katılan Sayın Celal OKUTAN'a söz vereceğim şimdi. Kendisini kısaca tanıtmak istiyorum. Kendisi Makina Yüksek Mühendisi, İstanbul Teknik Üniversitesi mezunu, 1955 yılından bu yana mekanik tesisat sektöründe tasarım, müşavirlik hizmetleri vermekte. Ülkemizin önemli yapılarından kamu, özel sektörlerin, üniversite binalarının tesisat proje tasarımlarını yapmıştır. Halen Celal OKUTAN Mühendislik ve Ticaret Ltd. Şti’nde çalışmaktadır. Kendisi Türk Tesisat Mühendisleri Derneği kurucu ve onursal başkanıdır. Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği, Makina Mühendisleri Odası, Türk Mühendis Müşavir ve Mimarlar Birliği, Isı Bilim ve Tekniği Derneği, ASRAE, ASPE, ASME üyesidir. Yayınlanmış üç kitabı ve 400'ü aşkın makale, tebliğ ve bildirisi bulunmaktadır. Kendisi herhalde 1955 yılından beri görevde 46 yılı oldu mu, 46 yıl yanlış hesaplamıyorsam 46 yıllık bir Mühendislik deneyimi söz konusu acaba Türk Tesisat Mühendisleri Derneği olarak ve kişisel olarak ta bu çalışmalara nasıl bakıyor Makina Mühendisleri Odası'nın; Uzmanlık, Sertifikalandırma, Meslek İçi Eğitimi'ne. Buyurun söz sizde Celal Bey.

Celal OKUTAN :

Sayın Başkan teşekkür ederim. Değerli arkadaşlar benden evvel üç kesimi temsil eden çok değerli arkadaşlarımız, çok güzel bir konuşmayla genel anlamda konuya yaklaşımlarını anlattılar. Bu yaklaşıma dikkat ettiğiniz zaman benim temsil ettiğim Tesisat Mühendisliği Hizmetlerine üç tane yaklaşımı var. Bir tanesi: Bayındırlık Bakanlığını temsilen konuşan arkadaşımızın yani kamunun bir yaklaşımı var, bir kendi meslek Odamızın; Makina Mühendisleri Odamızın Yönetimi'nde görevli bir arkadaşımızın, Meslek Odamızın bize yaklaşımı var, bir de çok değerli hocamız Nilüfer Hanım'ın üniversitenin bize yaklaşımı var. Şimdi ben kendi yönümüzden bu üç yaklaşımın arasında biz konuya nasıl yaklaşıyoruz diye bakmak istiyorum. Ama konunun başlığını dağıtmak istemiyorum. Çünkü konunun başlığı benim hoşuma gidiyor. Her biri genelde, bazen de konuyu genişletiyorlar ve ama bu Panelin başlığı olan Tesisat Mühendisliği'nin varlığını kabul ediyorlar. Bizim için çok büyük bir başarı. Bunun değerlendirilmesinde ise yetki kavgası başlıyor. Biz yıllarca, 50 senedir bu sektörde çalışan insanlar, hiç bize sorulmuyor yetki var mı diye; Bakanlık kendi içinde ben devletim diyor, kanunlarla ben yaparım diyor. Nitekim uzun uzun sıralamayacağım 595 numaralı Kanun Hükmünde Kararnameden başlayarak mesleği düzenlemeye kalkıyor. Kimler düzenliyor. Kamu kesiminde çalışan yetkili arkadaşlar, çoğunluğunda proje ve tasarım hizmetleri yok. Ne nedenle yaptığına bakıyoruz: Deprem dolayısı ile yapı güvenliği, yapı sağlığı. Ama biz bu yapı teknolojisinde çalışan insanlarız. Yapı güvenliği ve yapı sağlığının yalnız  çağdaş yapı olmadığını çok iyi biliyoruz. Araya yangın girmiyor, afet girmiyor, hijyen girmiyor, iç hava kalitesi girmiyor. Kınamıyoruz da onları çünkü onların kendi görüşleri, o şekilde yani tesisatı konfor olarak görüyor. Bugüne kadar Bayındırlık Bakanlığı; Bayındırlık Bakanlığı hakkında kötü konuştuğumu zannetmeyin, ben okuldan çıktığım zaman Tesisat Mühendisi tam değildim, Bayındırlık Bakanlığı bir ekoldür. 1938 Kanunu'ndan itibaren 1955'te Bayındırlık Bakanlığı'nın yürürlükteki sistemleri o zamanın en üst düzeyiydi. Ama ilgisiz kaldık bunun sorumlusu kamuda çalışan arkadaşlar değil hepimizin, bizler de dahil. Yani bizim mevzuat dediğimiz, İmar Yasalarımız, Yapı Kodlarımız yok zaten; bundan 40-50 sene evvel yapı yazılmış, Almanya'dan taklit edilmiş ama o gelişmeye tabi tutulmamış kurallar. Şimdi depremle birlikte Bayındırlık  Bakanlığı İmar Kanunu dolayısı ile Belediyeye diyor ki: Sen yapamazsın diyor. Çünkü sen bilmezsin diyor. Hatta sen rüşvet alıyorsun diyor belki de doğru, ama Belediyede çalışan arkadaşlar Bayındırlık Bakanlığı'nda veyahut ta Odada veya bizim derneğimiz içinde çalışanlar arasında fark yok ki, hepsinin mesleki düzeyleri aynı düzeyde. Biz neden dolayı Belediye’ye kamusal bir denetim için yapamazsınız dedik, hani yapamadığını gördüğümüz takdirde neden onu düzeltemedik o bir sorun.

Şimdi son Makina Mühendisleri Odası'nın dolayısı ile Odalarımızın; Meslek Odalarımızın yaklaşımına geçersek; Emin arkadaşımız çok güzel anlattı, eğer konu ayrıntılarına girmediğiniz zaman her şeyin ideal olduğunu görürsünüz. Konu ayrıntılarına girdiğiniz zaman farklı uygulamalar, yanlışlıklar görürsünüz. Önemle üstünü çizeyim kasıtlı demiyorum, belki bilgisizlikten farklı, nitekim Odalarımızın dolayısı ile Birliğin müştereken Mühendislik ve Mimarlık Kurultayının ikinci karar taslakları elime geçti. Emin Bey'in dediği gibi de çok doğru. Diyorlar ki " Üniversiteden diploma ile mezun olan Mühendisler namzettir. Diploma yetkisi ile her şey yapılamaz, bu nedenle belirli bir sürede onlar Uzmanlık diyor, bir yeterlilik arayalım yaklaşımındalar. Ama ilave ediyorlar diyorlar ki "bunu karşı görüşü var biz bir meslek kuruluşuyuz, mesleğimizin çıkarlarını sağlamamız lazım bu amaçla şunu vurgulayalım diyorlar eğer bunlara biz sertifika ve uzmanlık verirsek diyorlar biz elit bir zümre meydana getiririz. O elit zümreden dolayı da bir çok arkadaşlarımız işsiz kalır, tabi biz buna katılmıyoruz, çünkü işsizliği elit zümre ile kaldıramazsınız da getirmeyerek bütün hepimizi belirli bilgi ile  doldurursanız, yetiştirirseniz biz işsizliği önleyebiliriz. Şimdi konuyu daha iyi anlatmak için ben şunu zaruri görüyorum. Tesisat sektörü nedir? Çünkü herkes makina mühendisi deyince tesisat akla geliyor fakat Odamız kanalından baktığımız zaman tesisat sektörü, asansör veya kaynak veyahut ta buna benzer LPG mühendisliği aynı düzeyde. Halbuki tesisat sektörü yapıda yapay bir tesisatı üreten, yapan, işleten çok geniş bir alana yayılmış. Tesisat sektörü bir yönden; hepiniz bunun çok farkındasınız, iyi para kazanılabilen bir sektör ayrıca kolay tarafları da var yani sıhhi tesisat, yapım veya malzemesi satın veyahut kalorifer yapın eğer sermayeniz yoksa tasarım yapın. Para kazanırsınız ama en kolay olan, görülen tasarıma hastane yapın derseniz yapmazsınız. Şimdi Tesisat sektörünün aldatıcı tarafı o; çok basit görünüyor fakat yapı önem kazanır ve kompleks bir hale geldiği zaman Tesisat sektörünün çok zor olduğu anlaşılıyor. Kaldı ki tesisat sektörü bizim yalnız Makina Mühendisliği ile de ilgili olmuyor, yayıldıkça diğer Mühendis disiplinlerini içine kapsıyor. Burada direndiğimiz ve uzun senedir atladığımız bir nokta var: Biz Mühendislik birimlerini birbiriyle saçaklanmış görüyoruz. Yani iç içe girmiş görüyoruz. Dolayısı ile bir arkadaşın Elektronik Mühendisi ise bina otomasyonunda çalışmasına biz karşı gelmiyoruz. Daha evvel gelebilirdik ama o kadar genişledi ki bu konu, bu konunun içerisine bütün mühendisliklerin ekip çalışması olduğunu vurgulamak istiyoruz ki bu bizim tesisat mühendisliği tüzüğümüzde yazılı ana amaçlardan birisidir. Nedir tesisat mühendisliği? Tesisat mühendisliğinin tarifi de tüzüğümüzde var.

Biz ısıtma, klima, havalandırma, bina otomasyonu, yangın, mutfak, çamaşırhane bütün alanlarda çalışan, hizmet dalında çalışan makina mühendisliğinin bir uzmanlık dalı olarak kabul ediyoruz. Tekrar vurguluyorum makina mühendislerinin uzmanlık dalını ama çok yayıldıkça biz buna son yıllarda gene makina mühendisliğinin mekanik tesisat uzmanlık dalı olarak tanımlamak istiyoruz, o amaçla tanımlıyoruz.

Tesisat mühendisinin temel eğitimi nasıl olur diye bakarsanız biz temel eğitimini Makina Mühendisliğine bağlıyoruz Makina Mühendisliğinin temel eğitimini alan bir insan mesleki yaşamında; biraz sonra değineceğim, Meslek İçi Eğitimi'nde Mekanik Tesisat Mühendisi olabilir ama Tesisat Mühendisliğinin hiç bir Üniversitede, hiç bir Fakültede; Emin Bey öyle diyor bir eğitimi, bir diploması yoktur; zaten olursa ayrı Oda da çıkar, ayrı parçalanırız burada bir yanlışlık var. Yani Tesisat Mühendisliğinin bir eğitimi yoktur ama bugünkü çağımızda Tesisat Mühendisliğinin hizmetlerinde üniversitede disiplinler arası interdisipline bir eğitim gereklidir. Ben Tesisat Mühendisi'nin temelde ısı hesaplarını, ısı geçişleri, termo dinamiği, akışkanları vesaire almasını muhakkak zorunlu olarak görüyorum. Ama oradan mezun olmuş bir mühendis benim yanımda çalışacaksa gelip de dese ki "ben mimaride de yapı fiziği dersi aldım”, ben artık ona artı puan veriyorum veya "kimyada yanma teorisini aldım” artı puan veriyorum. Gıda mühendisliğinde ben “mutfak dizaynı akışını” aldım veyahut da “soğutma tekniğini aldım" ona da. Demek ki burada iyi tanım yapmak lazım, hoşgörülü olmak lazım mekanik tesisatının sınırını koymak lazım, Tesisat Yapı Teknolojisi Mühendisliği’ne kadar giden açıda da Tesisat Mühendisliği'nin vizyonunu çok iyi görmek lazım. Bunu maalesef göremiyoruz. Göremediğimiz için Tesisat Mühendisliği'nde yeterlilik diye bir konu getiriyoruz. İnşaat Mühendisleri Odası İnşaat Mühendisliği'nde yeterlilik getiriyor, Elektrik Mühendisleri Odası Elektrikte yeterlilik getiriyor. Makina Mühendisleri olarak Makina Mühendisleri Odası Tesisat Mühendisliği'nde yeterlilik getiriyor. Neden Makina Mühendisliği’nde yeterlilik yok? Yani profesyonel mühendislikte habire yalnız Tesisat Mühendisliği'nde olduğunu zanneder. Profesyonel Mühendislik konusu bir mühendisin okuldan sonraki aldığı deneyim, yaptığı üretim, kazandığı başarı ve mesleki bilgileri ile kazandığı bir yeterliliktir. Her branşta vardır. Ona Profesyonel Mühendis derler. Avrupa Birliği de böyle bir konu getiriyor ve biz Avrupa Birliği'ne girdiğimiz zaman tasarım yapan veya bir şeyin sorumlu olarak işini yapan Mühendise, Profesyonel Mühendis veya Yeterli Mühendise ihtiyaç vardır. O zaman Yeterli Mühendislik kapsamına oturup da yalnız Tesisat Mühendisliği’ne şu şartları işleyecek, şu kursları görecek,  şu imtihanı verecek bu bizce saçma sapan bir şey. Konum ağır kaçmasın. Çünkü ben Makina Mühendisliği üzerinde bir rafineride çalışan bir Mühendis’inde dizayn yaptığını da biliyorum, bir barajda da. Bu adamın temel bilgileri bilmesi lazım ki yeterli olsun, profesyonellik budur.

Bir de bir yanlışımız daha var: Yetkin Mühendislik. Yetkin Mühendisliği'nden bahsedeceğim, Yetkin Mühendisliği bir olgunluk, bir erdemlik, bir bilgi birikimi diye tarif ediyorlar bazen de Etkin Mühendislikle karıştırıyorlar Mühendislikte Uzmanlık hayat boyu devam edecek ve tüketiciler daha ziyade toplum tarafından değerlendirilen bir husus.

Özellikle bu Yapı Denetim Kurulları'nın kanunlarını okuduysanız gerçekte uzman olan bir kimse Yapı Denetim Kurumuna girmez, orada hizmet vermez çünkü o zor bir iştir, kamusal bir hizmettir, ben öyle görüyorum. O zaman tutalım belediyede çalışanları Odanın kontrolünde yetkin kılalım eğitimle ve İmar Kanunu'na, yapı kotlarına ekleyelim o yetkinlik içerisinde kontrol etsinler. Ama iştahımız orada durmuyor, diyor ki Yetkin Mühendis hatta Denetimci "ben projeyi kontrol edeceğim" diyor. Zevkle benim projemi kontrol etmek istiyor. Proje kontrolü Türkiye'de Kanunla kurulmuş bundan 7-8 sene evvel, Proje Kontrol Müşaviri diye bir isim var. Almanya'da  var eğer bir statik bir projeyi kontrol etmek istersen yine bir statik hususta sorumlu olan birisini sorumluluğa veririz. Konu dayanıyor sistemde sorumluluğa ama amaç dayanıyor sistemde sorumsuzluğa.  Nasıl; ben yetki doluyum diyor. Bakın Bakanlığın kararıyla Yapı Denetimi için kurulan “Yetkin” mi diyeceksiniz, Uzman Belgeli; ben onlara “Paralı Uzman Belgeli” diyorum, Mühendislerin çok cüzi fiyatlarla işverenle anlaşarak iş yaptığını biliyorum. Müteahhitlere ben; kendi elemanları kaç kişi kurulacaksa orada yönetmelikte belirli, yarısının parasını onlara ödettiğini duydum. Aynı şeyi Belediyeler yaptı. Bu Kanun yürürlüğe girecek daha hiç tasavvur etmediği yapılara dahi ruhsat verdi ki bu yapı deneticiler girmesin diye. Şimdi sorun ayrıntılarda, sorumsuzluklara,  olumsuzluklara neden oluyor. Bu anlamda Makina Mühendisleri Odamız iyi niyetle bile yaklaşsa eksik konular yapmıştır. Bunu anlatmak istiyorum, Emin Bey çok ayrıntısıyla anlattı biz diyor; kongre kararıyla Yapıda Uzmanlık Belgesi, Tesisat Mühendisliği Uzmanlık Belgesinin Yönetmeliğini hazırladık. Ne zaman hazırlamışlar; geçen sene hazırlamışlar, Kongreden de karar çıkarmışlar, çok güzel "Niye Makina Mühendisliği?" demedik ki ona. Yani Yeterlilik Belgesi haline niye getirmedik? Çünkü herhalde en hata yapan biz Tesisat Mühendisleriyiz. Hadi Tesisat Mühendisleri için böyle bu Uzmanlık Belgesi Yönetmeliği olsun. Ben zannetmeyin ki Odamızla çok çelişki içindeyim, Ankara Şubesi'nde bu belgelendirme komisyonunda herkese imza attım, çünkü Odamız Yönetmeliği bir senelik bu alanda çalışan belgeleyen herkese Uzmanlık Belgesi veriyor. Siz bunu bir mühendis olarak uzman kabul ediyor musunuz? Gözü kapalı attım ve dedim ki hayırlı olsun çünkü Odamız bununla bir eğitim verir 100'er liradan 50.000,  500.000 kaç kişiye verilmiş 5.000 kişiye verilmiş 500 milyar Lira para eder.  Ne kadar güzel bir başlangıç zaten Amerika'da böyle başlamış. O zaman eğitime döneriz ama eğitim imtihanla olmaz ben eğitimi veririm sonra imtihan ederim,  çaktırırım, bir daha yaptırırım buna hiç kimsenin hakkı yok.

Makina Mühendisleri Odası'nın birinci görevi: Mesleğin gelişimini sağlamak, disipline etmektir, imtihan etmek değil. Ben makina mühendislerinin güzel kurslarını veya üniversitenin kurslarını ancak öyle değerlendiririm, kursları görmüş derim; tüketiciysem o işi bilene giderim. Siz çaktırın, para alın veya sadece Tesisat Mühendisleri'ne bu arada asansörcüler vs. var, Uzmanlık belgesi verin. Bu belgeyi ben aldım, Emin de aldı almadı pardon belki, Mehmet SOĞANCI da aldı. Çünkü ihaleye girmek için mecburuz. Türkiye'de biz hayatımız boyunca, ben 68 yaşındayım bu bürokrasiden her şeyden bıktık. Ben mesleğimi icra etmek için her projemi tescil belgem varken vize alıyorum, vize alırken faturamı gösteriyorum, topu topu Ankara'da biz 50 kişiyiz; 60.000 tane makina mühendisi var diğer illerde bu tasarımcılar 250 kişi var, yalnız beni kontrol ediyor. Niye acaba Hüseyin ERDEM'i kontrol etmiyor bulunduğu kuruluş fatura kesiyor mu, KDV veriyor mu? Çünkü en zayıf biziz. Çünkü bizim kapımız açık herkes tesisatı çok ucuz, çok kolay bir hizmet ve çok kolay yapılır biliyor, çok kolay da denetlenir biliyor, kontrol altına alınabilir diyor. Ama bu yanlışlıklar öyle birikiyor ki zamanla inşallah üniversite diyecek ki herhalde Yüksek Teknoloji Enstitüsü, interdisipliner bir kuruluş ise master düzeyinde ben Makina Mühendisliği diploması vereceğim. Eğer onlar çoğalırsa o zaman Tesisat Mühendisleri Odası kurulmaya başlar ki bizim hiç istemediğimiz bir şey eğer Tesisat Mühendisleri Odası kurulursa Tesisat Mühendisleri Odası diğer disiplinlerin hakimiyeti altına geçer. Bakın ASRAE'nin üyesiyim 1972'den beri. ASRAE'nin 80.000 tane üyesi yarısından fazla Mimar, Kimyager ve diğer mesleklerdir. ASRAE'de Tesisatta en büyük kuruluştur. Makina Mühendisleri azdır orada ve tasarımcılar en azdır. Gelin şunu disipline edelim bu anlamda konuya yaklaşmak istiyorum. Yoksa birbirimizle yetki kavgası değil. Niye Bakanlıkla Odamız belirli bir teknolojide, bilimde anlaşamıyor. Farklı arkadaşlar mı? Yani Mithat’la arkadaşınız birbirinden farklı düzeyde mi? Ama ondan sonra Odamız genel olarak demokratik kitle örgütleri sistemlerinde siyasi otoriteye karşı çıksın, emek haklarını arasın, ama emek haklarını ararken şurada yeni mezun kişilerin de emek haklarını sağlayacak  yönlendirmeyi yapsın yoksa belgelendirmeyle olmaz bu. O zaman benim önerim şu:  Belki diyeceksiniz ki Celal Bey yaşlılığı ile çok güzel konuştu gitti; öyle bir konuşma yapmak istemiyorum. Ben diyorum ki burada dört tane temsilci var ben serbest çalışan, vergisini veren, eğer kontrol ettireceklerse lütfen ettirsinler orada kamu var yanımda Odam var, üniversite, Başkanımız da üniversiteden hep bir araya gelelim nasıl olur diye. Hiç kimse bir Allahın kulu diyemiyor ki üniversite hocasına "sen eğer yeterlilik belgesine sahip değilsen Tesisat projesi çizemezsin”  diyor. Üniversite Hocası farklıdır, kendi konusunu ele alır geliştirir. Ama üniversite hocası o konuda uzmandır. Nasıl ben onun eğitimini yapamam, nasıl onun yaptığı araştımayı yapamazsam, o da benim projemi yapamaz, altına imza atamaz. Yeterlilik budur. Bu adam bunun sorumluluğunu alacaktır; yeni gençler ne olsun? Sokakta mı beklesin hayır gelecek benimle çalışacak, onun yaptığı işin sorumluluğunu ben alacağım.  Profesyonellik de budur. O iki sene sonra dört tane proje yaptığını gösterecek ya bürosunu açacak, ya birinin yanında şef olacak veya da  çalışacak. Taahhüt te yapacak.  Türkiye ona hazır mı? Bunu arayalım. Urfa'da bulunan bir Tesisat Mühendisi'nin şartı ile Ankara'da  İstanbul'da bulunandan farklı, Yönetmeliğimizi ona göre yazalım. Diyelim ki Urfa'da olan bir arkadaş hem malzeme satabilir, hem taahhütde yapabilir, hem de proje yapabilir. İkincisi yok veya üçüncüsü yok. Ama Ankara'da yapan hem proje yapar, hem taahhüt yapar, hem bilmem ne de yaparsa yanlıştır. Daha önemlisi zannediyorlar ki, biz sınırlıyoruz hakikaten eğitimli zümre. Ben 20 senedir apartman projesi yapmıyorum. Hiç kimse de gelmiyor bana niye gelsin çünkü apartman projesi belirli kurallara göre Odanın 84'ü Fahri Bey'in Allah selamet versin kitabına göre, çok güzel herkes yapar. İşletmeyi yani rüzgarlı sokaktaki bir malzeme satan da yapabilir ama sorumluyu koyun o da yapsın. Önemli binalara sorumluluk koyduğunuz zaman yapmaz; Almanya'da Abdullah ELDENEK diye zamanında Bakanlıkta çalışmış serbest bir arkadaş var sırf hastane yapıyor, "Niye banka yapmıyorsun?" diyorum. "Ben banka yaparsam canıma okurlar" diyor "Bir yanlışlık yaparım benim sigortamı bilmem ne yaparlar, üç sene ben hiç bir proje yapamam. " Uzman olduğu işi yapıyor, güvendiği işi yapıyor. Ben sözlerimi burada kesiyorum teşekkür ederim.

Ali GÜNGÖR :

Sayın Celal OKUTAN'a teşekkür ediyorum. Şimdi sizlerden sorular alacağız. O soruları aldıktan sonra da tekrar Panelistlerimize söz vereceğim ben. Bu taraftan isterseniz sırayla sorularınızı almaya başlayabiliriz. Tekrar geriye dönüş yapmayacağım yalnız. Sırayla söz almak isteyenler. Evet buradaki arkadaşımıza verebilir miyiz? Hüseyin GÜNERHAN.

Hüseyin GÜNERHAN :

Hüseyin GÜNERHAN. Ege Üniversitesi'nden. Teknoloji sürekli gelişiyor Makina Mühendisliği alanında yeni yeni çalışma alanları oluşuyor fakat Türkiye'de kurulu Makina Mühendisliği Bölümlerinde ders programları pekte yenilenmiyor. Benim önerim Üniversitelerin Makina Mühendisliği Bölümleri ile Makina Mühendisleri Odası bir araya gelip bir çalışma platformu oluşturmalı, bu dersleri nasıl modernize edebiliriz diye üç veya dört yılda bir çalışma yapmalı görüşündeyim. Bu konuda hem Odamıza hem de Üniversitelere görev düşmekte şeklinde görüşümü bildirmek istiyorum.

Ali GÜNGÖR :

Evet teşekkür ediyorum. Bir arkada bir arkadaşımız var.

Zeki DİREK :

Zeki DİREK. Yalnız bu sorumun Sayın KORAMAZ'ın cevaplamasını istiyorum. Eğer cevaplarsa. Sorum şu:  Son Yapı Denetim Yasası'nın; çıkan Yasanın hiç olumlu bir tarafı yok mu? Birinci sorum bu, ikincisi:  Bu Yapı Denetim Yasası çıktığında Ankara'da Mühendisler Odasının İl Temsilciliği'nde görevliydim. Bu konuda Ankara'da yaptığım çalışmada Mimarlar Odası, Makina Mühendisleri Odası, İnşaat Mühendisleri Odası, Elektrik Mühendisleri Odası'nın Ankara Merkezde hiç bir araya gelmediğini, kopuk ve görüş ayrılığı içinde olduğunu tespit ettim. Bu doğru mudur? Teşekkür ederim.

Ali GÜNGÖR :

Teşekkür ediyoruz Zeki Bey'e. Evet buradan başka bir soru var mı? Yok herhalde Şuraya kadar olan kesimden almak istiyorum, evet. Ön kısma verebilirsek.

Abdullah BİLGİN :

Uzmanlık Yönetmeliği çıktı altı yedi aydır veya daha uzun bir süredir yürürlükte ve çeşitli kademelerde tartışılıyor, biz de tartışıyoruz, Ankara Şubede tartışıyoruz, dernekte tartışıyoruz, meslektaşlarımızın içinde tartışıyoruz sürekli tartışma halindeyiz doğruyu bulma yönünde. Bugün sabah kahvaltıda tartıştık sizlerle birlikte. Şimdi Bakanlık Temsilcimizi, Üniversiteden Sayın Hocamızı, Makina Mühendisleri Odası'ndan Sayın Emin Bey'i ve Sayın Celal Ağabey'i dinledik. Bir taraftan da Makina Mühendisleri Odamız çıkardığı Yönetmeliğe son şeklini verme gayreti içinde. Tabi burada geniş perspektifte yapılması gerekenler var, kısa sürede çözüm gerektiren hususlar var. Ben burada dört madde hatta beş, çok kısaca bunları aktaracağım. Emin Bey'den yanıt vermesini veya katılıp katılmadığını öğrenmek istiyorum. Sabah 07:30'daki oturumda tartışıldığı üzere Meslek İçi Eğitime Evet konusunda kesin bir mutabakat var. Ancak belge alabilmek için gerekli deneyim süresi çok tartışıldı bir yıl, üç yıl beş yıl daha uzun süreler.  Fakat bu tartışmaların sonunda yine kabul gören bir görüş daha var ki; bu asgari bir belgedir, asgari bir yeterliliği ortaya koyan bir yeterlilik konusudur. Durum böyle olduğuna göre çok tartışılan Uzmanlık konusunda bu kelimeyi değiştirmenin daha yumuşak bir ifade kullanmanın bütün görüşlerle örtüştüğünü düşünüyorum. İkinci konu: Belgelendirmede, bu durumda Odamızın organizatör olması, Belgelendirme ve Sınav Komisyonu'nu Bakanlık, Üniversite, ilgili Dernek Temsilcileri'nden oluşması, Komisyonun kendi içinden kendi başkanını seçmesi, tarafsızlık ilkesi de gözetilerek Odamızı rahatlatacaktır diye düşünüyorum. Sınav Komisyonu'nun biraz daha yumuşatılması gerektiğini düşünüyorum. Üçüncüsü: Kurs, Sınav Belge sistemi. Bir kursumuz var, kurstan hemen sonra sınav ve sınavdan sonra belge. Bunu kurs çerçevesinde bir sınav ve belge sistemi yerine kurslar isteğe bağlı olmalı, dileyen kursa gitmeli; Odamız tabi dernekler de kurslara yardımcı olmalı, sempozyumlarla vs. ile hocamız da gayet iyi izah etti. Burada belirli tecrübeyi; birinci maddede sözünü ettiğim o tecrübe bir yıl, üç yıl, beş yıl neyse; belgeleyen herkes sınava girebilmeli. yani Odamız kursta ısrarcı olmamalı.

Belgeler dördüncü konu; belgeler dar kapsamlara bölünüp parçalanmamalı bu da çok tartışıldı çeşitli kademelerde çeşitli kesimlerde, alt başlıklar içermemeli belge, tek bir belgeyle olmalı; sabah oturumda da yine ben genel mutabakatı sezdim, Uzmanlık piyasanın takdir ettiği bir husus bu konuda da genel bir mutabakat var. Son konu Bakanlığımız bir takım yönetmelikler, yasalar çıkarıyor;  Anayasa Mahkemesinden dönüyor, Odamız bir şeyler yapmaya çalışıyor; çeşitli kademelerden geri dönüyor veya durduruluyor, bunu da bir üst birliğimiz var TMMOB ve bunun alt birimleri Makina Mühendisleri Odası, İnşaat Mühendisleri Odası vs, Mimarlar Odası. Burada Bakanlık, Dernekler ve diğer Odalarla birlikte geniş bir mutabakat çerçevesinde yasaya da dayanan bir belgelendirme mevzuatı yapılamaz mı? Teşekkür ederim.

Ali GÜNGÖR :

Teşekkürler Abdullah Bey. Evet bu kesimden başka bir soru var mı? Şurada bir arkadaşımız var.

Ali BÜYÜKYILDIZ :

Ali BÜYÜKYILDIZ. Ben sürekli Meslek İçi Eğitim konusunda bir soru sormak istiyorum. Sayın Nilüfer Hocam'ın çalışmaları için de tebrik ediyorum. Benim sorum Ali Hocam'a olacak İzmir Konseyi ile olduğu için. İstanbul Teknik Üniversitesi'nde yapılan bu nevi Meslek İçi Sürekli Eğitim çalışmaları, sanayi ile öğrencilerin temasları, master veya lisans çalışmaları gibi benzeri çalışmalar acaba Ege Üniversitesi ve diğer İzmir'deki üniversitelerde yapılacak mı? Böyle bir çalışmamız var mı? Düşünüyor musunuz? Teşekkür ederim.

Ali GÜNGÖR :

Teşekkürler Ali Bey. Bu kesimde var mı? Evet Macit Bey'e verelim.

Macit TOKSOY :

Bilimi ve teknolojiyi Batı'dan transfer eden ülkelerden bir tanesiyiz çoğunlukla. Bilim ve teknolojinin de uygulanmasını da yine Batı'dan transfer ediyoruz. Bilim ve teknolojinin uygulanmasının yöntemlerini neden Batı'dan transfer etmiyoruz da kendi kendimize Uzmanlık Belgesi veya Yönetmeliği diye bir Yönetmelik çıkarıyoruz, hiçbir şeye benzemiyor.

Ali GÜNGÖR :

Teşekkürler Macit Bey. Bu kesimde başka? Göremedim herhalde. Şu kısma geçiyorum. Ön kısma verebilir miyiz; Alpin Bey'e?

Alpin Kemal DAĞSÖZ :

Sayın konuşmacılara öncelikle teşekkür ediyorum. Ben emekli Prof. Dr.Alpin Kemal DAĞSÖZ. Bir kaç sualim olacak müsaadenizle. Birincisi: Tesisat Mühendisliği diyoruz Derneği de var. Kutluyorum Celal Ağabeyimizi. Bizim ananemize göre bir sınıf büyüğümüze Abi diye yetiştik Teknik Üniversiteden. Şimdi Tesisat Mühendisliği Derneği kurulmadan önce, bendeniz nacizane Fakültemizde Isı Derneği kurulması için teşebbüslerde bulunmuştum. Olmadı, ama tebrik ediyorum uygulamada Tesisat Mühendisliği; bir Mühendislik; Makina Mühendisi, İnşaat Mühendisi, değil mi? Tesisat Mühendisliği de olunca acaba bu eğitime de katkıda bulunmak üzere Makina Fakülteleri'nde, Mühendislik Fakülteleri'nde acaba Tesisat Mühendisliği bölümü kurulamaz mı? Bir boşluk olduğunu sanıyorum. Almanya'da benzeri Fakülteler var. İkincisi: Sayın dekanımız; eski Dekanımız Akreditasyondan bahsettiler 94'den  beri çalışılıyormuş, EIBET'ten ben de emekli olmadan önce bu toplantılara *Mavi Salon'da iştirak etmiştim. Efendim ben 1958 yılı mezunuyum, beş senelik.  Bizler o zaman; Almanya'ya gittiğimiz zaman; oraya giden mühendislerimiz hemen doktoraya başlarlardı;  doktora dersi alarak. Dekanlık yapmış, Yaşar ÖZENİR Bey olmak üzere çeşitli mezunlarımız söz konusu. Ben de gitmiştim, ben de aynı şekilde alıyordum,  profesör oldum geri döndüm. Şimdi ne yazıktır ki; Allah o anarşi yıllarını Türkiye'ye bir daha yaşatmasın, bozulan eğitim sebebiyle bugün benim yetiştirdiğim Mühendis Almanya'ya mastera gittiği zaman; acıdır dört sene okumuş Mühendis unvanı vermişim, orada üçüncü yarı yıldan itibaren tekrar okumaya başlıyor, ders alıyor. Demek ki burada öğretim sistemimizde,  Fakültelerimizde, eğitimimizde bir sorun var bunun üzerine hem Makina Mühendisleri Odası, hem Tesisat Mühendisliği'nin özellikle girmesi lazım. Ben cahilim İngilizcem iyi değil, pek bu şeylerden de haberdar edilmedim her nedense EIBET'ten bahsediliyor. Bugüne kadar peki Amerikan uygulaması yapılıyor o sistem senelerdir niye hemen EIBET alınmadı? Demek ki burada da bir hastalık var. Bir şeyler var yani. Diğer bir konuya gelince Sayın Dekanımız bahsetti sürekli Eğitim Kursları'ndan hakikaten bu çok güzel ve Enerji Yönetimi Kursları'ndan da bahsedildi.

Yalnız bir Fakültede bir Öğretim Üyesi arkadaşımız Sanayide Enerji, Sanayi Yapılarında Enerji Tasarrufu Semineri yapıyor. Hepsi nizami olarak müsaade alınıyor, bir dergide de ilanı çıkıyor. Dergiye o ilgili Fakültenin Dekanı ihtarname göndermiş Noterden bu fakülteden habersiz yapılmıştır. Rektörlüğün Sürekli Eğitim Merkezi programında da bu yoktur. Bir arkadaşımız arkadaşlarını toplamış bu fakültede yapmış;  yaparken haberin yok muydu Sayın Dekan ve eninde sonunda da diyor ki: "Yanıltıcı olmaktadır, yanıltıcı olduğu için de bu tekzibin aynen dergide yayımlanması arkadaşımız da biraz inatçıymış, "Yok yayınlamayın" demiş dergi sahibine "Mahkemeye versin eğer yayınlarsam 14 tane belge var " ve sonra o 14 belgeyi yayınlatmamış, Dekanlığa vermiş, "İşte burada da sizin imzalarınız var, sizin de olurunuz var, buna güvenerek ben açtım madem öyleyse hakkımda soruşturma açın" demiş. O dilekçeye de cevap alınmamış. Ben bunu niye karikatürize ederek söylüyorum üniversitelerimize oto kontrol gelmelidir, keyfi idare kalkmalıdır, disiplin gelmelidir. Bu da önemli bir konu; sonra hep ASRAE'den bahsedildi, tebrik ediyorum ama bakın biz Avrupa Birliği'ne giriyoruz, YÖK'te de Avrupa Birliği'ne giriş için hazırlıklar yapılıyor, o zaman FADE ile, BDE ile, Türkçe konuşalım; Alman Mühendisler Birliği ile temas sıklaştırılmadı. Ve bu faaliyetler Makina Mühendisleri Odası ile Alaattin Bey de öğrencim; bilmiyorum burada söyleyeyim bu irtibat sıkı bir iletişim Üniversiteler ile Makina Mühendisleri Odası'nda kuruldu mu? Bunu da merak ediyorum başka suallerim var ama vaktinizi almayayım teşekkür ediyorum.

Ali GÜNGÖR :

Teşekkürler Alpin Bey.

Zeki ARSLAN :

Zeki ARSLAN. Tek bir sorum var. Uzmanlık sıfatının piyasaya bırakılması gibi böyle genel bir eğilim mantığı gibi bir görüş çıktı. Uzmanlık sıfatının piyasaya verilmesi doğru değildir, çünkü piyasa kendisini oluşturan bileşkeler nelerdir,  kriterler nelerdir herkes biliyor; kimine göre ticaret, kimine göre haksız rekabet, kimine göre ister istemez kendisinin belirlemiş olduğu elit tabakanın kriterleridir. Eğer sen bilgiyi belli bir kriter içerisinde tutarsan Odanın kimliğine göre piyasa nedir? Oysa Avrupa'da bu tip sertifikalandırma, belgelendirme veya ödüllendirme piyasa değil tam tersine o konuda söz sahibi olan kurumlardır. O açıdan bu tür sıfatların, bu tür belgelerin diğer adı isterseniz sertifikalandırma olsun Yetkin Mühendis olsun veya Uzman Mühendis olsun çok fazla tırnak içerisinde kendini ayırtmadan öz itibariyle, kamuda veya toplum nezrinde veyahut üye nezrinde bu belgenin kimler tarafından akredite edilmesidir, belgelendirilmesidir; o çok önemli. O açıdan piyasaya bırakırsanız başka sorunlarla karşı karşıya kalabiliriz. Bu tehlikeli bir tanımdır.

Ali GÜNGÖR :

Evet teşekkürler Zeki Bey. Evet buradan başka söz almak isteyen; şurada söz almak isteyen bir bayan arkadaşımız var.

Tülin TOSUNOĞLU :

Tülin TOSUNOĞLU. Makina Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi. Benim sorum Nilüfer EĞRİCAN Hocamıza olacak. Kendisi kendi görevli olduğu üniversitede başlattığı ve kendi üniversitesi gibi çok isim yapmış; işte Boğaziçi, Yıldız, Marmara gibi üniversitelerde de başlatılmak üzere olan, ya da başlatılan bir takım uygulamalardan bahsetti Üniversite-Sanayi ilişkisinin arttırılmasına yönelik olarak; master, doktora tezlerinin sanayide yapılması lisans, öğrencilerinin uygulama, araştırma çalışması adı altında sanayi ile daha erken tanışması ve öğretim üyelerinin sanayiye olan yabancılaşmasının kaldırılmasına yönelik bir takım çalışmalarının olduğu, sonra üniversitelerin akredite edilmesi. Bunlar son derece uzun yıllardan beri özlemini duyduğumuz çalışmalardı zaten. Belki çok erken başlanılmış olsaydı bu panelin konusu ya da ismi farklı olabilirdi. Kendisi üniversitelerin iyi mühendisler yetiştirmek zorunda olduğunu; birincil görevinin bu olduğunu söyledi. Kesinlikle de bu olmalı. Bir de uzmanlığın daha doğrusu kurs verme yetkisinin; yetisinin daha doğrusu, uzmanlık bir konuda uzman olabilmekle bir kurs verilebileceğini söyledi. Fakat öğretim üyeliğinin çok daha farklı bir formasyonu olduğunu söyledi çok doğru. Peki ben şunu öğrenmek istiyorum. Üniversitesinde çeşitli meslek kurslarının olduğundan bahsetti.  Bu kursları verenler, işte Hidrolik konusunda olsun ve diğer konularda olsun, hatırlayamadım şimdi öğretim üyeleri mi yoksa Uzman Mühendisler mi veriyor? Bunu öğrenmek istiyorum. Bir de ben üniversitelerin birincil görevinin mühendisleri yetiştirmek olduğunu tekrar vurgulamak istiyorum. Bu üniversitelerde açılan bu gibi bir takım kursların amacının ticari olduğunu düşünüyorum; bu mantıkla bu tip kursların üniversitelerde açılması doğru mudur?  Teşekkür ederim.

Ali GÜNGÖR :

Teşekkürler. Bu kesimden? Şurada bir arkadaşımız var.

Ahmet COŞAN :

İsmim Ahmet COŞAN. Ben Alpin Hocamızın dile getirdiği Tesisat Mühendisliği konusuna bir vurgu yapmak istiyorum. Biraz önce Celal OKUTAN Bey'in yaptığı konuşmada Tesisat Mühendisliği yapan bir kişinin makina mühendisliği eğitimi'nin temel bilgilerine sahip olması gerektiğini belirtti ama bunun yetmeyeceğini bunun yanında ilave olarak mimari birtakım bilgiler bilmesi gerektiğini, kimya ile birtakım bilgiler bilmesin, hatta gıda ve hijyenle ilgili de birtakım bilgilere sahip olmasının gerekliliği üzerinde de durdu. Bütün bunları toparlayacak olursak Tesisat Mühendisliği'nin gerçekten ayrı bir bilim dalı haline gelmesi gerektiğine ben de şahsen inanıyorum. Bu konuda acaba özellikle İTÜ'de herhangi bir çalışma var mıdır?  Üniversitemizin bu konuya yaklaşımı nedir? Nilüfer Hanım'dan bunu öğrenmek istiyorum.

Ali GÜNGÖR :

Teşekkür ediyoruz. Bir önde bir arkadaşımız var.

Meftun GÜRDALLAR :

Meftun GÜRDALLAR. Makina Mühendisleri Odası İstanbul Şubeyi temsilen katılıyorum. Benim sorum bu panelin başlığında geçen Tesisat Mühendisliği'nde Uzmanlık Sertifikalandırma ve Meslek İçi Eğitim çok fazla bilgi alamadığım, konuşmasından pek fazla bir şey çıkartamadığım Sayın Bakanlık Temsilcisi Mithat Bey'e. Bu konuyu çok canlı hale getiren 595 sayılı Kanun Hükmü'nde Kararname ve 4708 sayılı yasada önce uzmanlık diye geçen kriteri 12 yıl derken nasıl tanımladınız, neye göre 12 yıldı. Sonra bu Anayasa Mahkemesi'nin iptalinden sonra niçin mülga oldu. Yine Uzmanlık değil de Denetçi Mühendis haline geldi. Denetçi Mühendis kriterleri nelerdir? Bu belgeyi nasıl vereceksiniz? Daha önce bu görevi Bakanlık Odalara bırakmıştı. Niçin üzerine aldı? Hangi kriterlerle verecek? Bu konuda bilgilendirilmeyi rica ediyorum. Teşekkür ediyorum.

Ali GÜNGÖR :

Teşekkürler. Buradan başka yok herhalde. Evet şurada Özan Bey'e verelim.

Özan PARLAR :

Özan PARLAR. Benim Sayın Celal OKUTAN ve Bakanlık temsilcisi arkadaşa iki konuda hem ekleme hem de anlayamadığım konuda bazı noktaları sormak istiyorum. Ben Sayın Celal OKUTAN'ı bu Kongrelerde 1. ve 2. Kongrelerden tanıyorum. Kendisi o dönemlerden Uzmanlığı, Profesyonel Tesisat Mühendisliği'nin hızlı bir savunucusu olarak biliyorum. Ancak şu anki konuşmalarda Uzmanlığın bir elit gruba bir zümreye yönelmesi gibi bir yaklaşım sezinledim; bilmiyorum doğru mu, değil mi? Biz bu kongrelerde uzmanlık dillendirdik daha sonra Yönetmeliklerle uzmanlığın verilme kriterlerini oluşturduk, Uzmanlık Belgesi de vermeye başladık. Muhakkak ki eksiklikler, hatalar vardır, yanlışlıklar vardır. Bunları elbirliği ile düzeltebiliriz. Bu panelde, uzmanlığın daha iyi noktalara götürebileceğimizin tartışılması, bu güç birliğinin sağlanması anlamında geçmesini düşünüyordum ben. Bunun ötesinde Makina Mühendisliği; Uzman Makina Mühendisi değil Uzman Tesisat Mühendisi, Uzman Tesisat Mühendisi de kendi içinde 24 tane ayrı kriteri olan, ayrı uzmanlık dalları olan belgeler veriliyor. Yani Uzman Makina Mühendisliği o kadar makro bir kavram ki burada İmalat Mühendisliği'nden tutunda işte Talaşlı İmalattan, Kaynak Mühendisliği'nden, onun ötesinde Tesisat Mühendisliği'nin dışında işte Otomobil, Motor, LPG gibi konular var. Doğaldır; bu ayrı ihtisaslara ayrı belgelerin verilmesi hatta bunlar teknolojinin gelişmesiyle daha da artacaktır diye düşünüyoruz. 1980'li yıllarda nasıl bir doğal gaz yoksa; bugün Doğalgaz Uzman Mühendislik Belgesi veriyorsak onun gibi oluyor. Herhalde şanssızlık depremden sonra sürecin hızlanmasıyla yetkinin karışmasından kaynaklanıyor diye düşünüyorum. Şubelerin belge vermeleri; bu Uzmanlık Belgesi verilmesi ve arkadaşlar insanlar kurumları oluşturuyor, kurumlar da doğruların yakalanması için mücadele ediyor.

Amaç şu: doğruyu en kısa zamanda yakalayabilmek. Biz İzmir'de Uzmanlık Belgesi verirken Makina Mühendisleri Odası İzmir Şubesi olarak üniversitelerden öğretim üyesi arkadaşlarımızı aldık komisyonlara. Bunun yanında sanayici tesisat sektöründe üretim yapan, taahhüt yapan ve de kişiliğinden zerre kadar imtina etmediğimiz kişileri aldık bu komisyonlara. Bu komisyon verdi bu belgeleri ve de bu komisyon çok ciddi anlamlarda belge verirken incelemelerde bulundu, kişilerin yeterliliklerini değerlendirdi. İşte bir başka şanssızlık da şu Türkiye coğrafyası çok heterojen İzmir, Ankara daha doğuya gittiğimizde daha farklı. Mühim olan bu tek tip uygulamayı yakalayabilmek ülke genelinde. Onu yakaladığımız da zannedersem başarıyı yakalamış olacağız, doğruyu yakalamış olacağız. Bakanlık Temsilcisi arkadaşıma ben iki konuda sormak istiyorum. Birincisi; bu TS 825 ile ilgili olarak bir başlangıç yaptı; konuyla çok bir ilgisi olmamasına rağmen kendisine parantez içinde soruyorum:  Bakanlık diyor koordinatörlük yapmıştır 825'te. Şu an TS 825'i bilen yapı sektöründe hizmet veren sadece Makina Mühendisleri. Bunun dışındaki mimar, inşaat mühendisi, elektrik mühendisi gibi misyona sahip o meslek disiplinlerindekiler bilmiyor. Nasıl koordinatörlük yapıldı? O kişiler, mimar eğer tasarımda bir ısı yalıtımı düşünmediyse, bunu Makina Mühendisinin yaptığı tesisat projesinde, ısı yalıtımı projesinde bunun yaptırımı nasıl olacak. Diğer taraftan bu deprem konutlarında bu TS 825'i uyguladığınızı söylediniz. Burada yapılan uygulama sanırım, Mantolama yapıldı; or