VI. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi ve Sergisi, kurumsallaşarak 10. yılını dolduran ve gelenekselleşen özelliğiyle, 8-11 Ekim 2003 tarihleri arasında Makina Mühendisleri Odası adına İzmir Şubesi yürütücülüğünde İzmir’de düzenlenmiştir. Etkinlik, Kültürpark alanında bulunan  İsmet İnönü, İzmir Sanat,(Tiyatro-Oditoryum Salonlar), Ada Salonu, Pakistan Salonu olmak üzere toplam 5 salonda  ve 9-10-11 no’lu sergi alanlarında gerçekleştirilmiştir. Kongre 30 kurum ve kuruluş tarafından desteklenmiş, kongre boyunca iki ayrı salonda ve toplam 18 oturumda 39 adet bildiri sunulmuştur. Kongre süresince 3 panel, 2 forum, 1 öğle toplantısı, 6 seminer, 3 kurs ve 1 atölye çalışması gerçekleştirilmiş, kongre boyunca 4 teknik gezi yapılmıştır. Kongre boyunca düzenlenen sergiye, sektörde ürün ve hizmet üreten, 122 kuruluş katılmıştır. Kongreyi 1085’i kayıtlı delege olmak üzere, 1900’ü aşkın mühendis, mimar, teknik eleman ile  üniversite, meslek yüksek okulu ve meslek lisesi öğrencisi  izlemiş, sergi de yaklaşık 10.000 kişi tarafından ziyaret edilmiştir.

Oturumlarda, tesisat mühendisliği alanındaki bilimsel ve teknik gelişmeler ile AR-GE kapsamında sektörde yapılan çalışmaların tanıtıldığı, sektörel yenilik, bilgi ve deneyimlerin paylaşıldığı özgün bildiriler sunulmuştur.

Panellerde ise, ülke ve odamız gündeminde önemli bir yer tutan, başta “Yapı Denetim Kanunu’nun Tesisat  Mühendisliği’ne Yansımaları” olmak üzere “AB Sürecinde Tesisat Mühendisliği ve Teknik Mevzuat Uyum Çalışmaları” ile  “Tesisat Sektöründe Haksız Rekabet, Mesleki Davranış ve Etik” konuları tüm ayrıntıları ile ilgili bakanlık, oda, dernek, üniversite ve sektör temsilcilerince tartışılmış, görüş ve öneriler paylaşılmıştır.

Ülkemizde  ve özellikle Ege Bölgesi’nde zengin bir potansiyele  sahip olan  jeotermal enerji konusunda “Jeotermal Enerji Doğrudan Isıtma Sistemleri  Temelleri ve Tasarımı” başlıklı ve geniş  kapsamlı bir seminer düzenlenmiş, üç gün süren seminer kapsamında 22 bildiri sunulmuş, 1 atölye çalışması gerçekleştirilmiş ve Balçova Jeotermal Tesislerine bir teknik gezi düzenlenmiştir.  Bu çalışmalar  sonucunda oluşturulan ve 500 sayfayı aşan Seminer Kitabı yayın dünyasına kazandırılmıştır. Kongremizde, ayrıca 5 farklı konuda daha seminerler düzenlenmiştir. ”HVAC Tasarımından Örnekler”, “Bina Otomasyonu”, “2000’li Yıllarda Sıhhi Tesisat Teknolojisi”, “Doğal Gazın Sanayide Kullanımı”, “Uluslararası Ürün Akreditasyonu” konu başlıklarındaki seminerlere 432 meslektaşımız katılmıştır.

Seminerlerin yanı sıra Kongremizde 3 farklı konuda  kurslar gerçekleştirilmiştir. “Temel ve Uygulamalı Psikrometri”, “Yangın Söndürme Sistemleri”, “Sıhhi Tesisat Temelleri, Tasarımı ve Uygulamalar” başlıklarında düzenlenen bu kurslar meslektaşlarımız tarafından yoğun ilgi görmüş ve 95 üyemiz katılmıştır.

Yeni yürürlüğe giren  Binaların Yangından Korunması hk. Yönetmeliğinin ve uygulamalarının,  çok yönlü değerlendirilmesi amacıyla, “Yangın Tesisatı Uygulamaları ve Yangın Yönetmeliği” Forum’u düzenlenmiş ve yenilikler, zorunluluklar ve problemler tartışılmıştır.

Kongrede ayrıca  “Üniversitelerde Tesisat Mühendisliği Eğitimi: İTÜ Yüksek Lisans Program Örneği”  konulu Düzenleme, Yürütme, Danışmanlar Kurulu Üyelerinin Panel Yöneticilerinin, Oturum Başkanlarının katılımıyla  bir atölye çalışması  düzenlenmiştir.

Kongre sonucunda aşağıdaki konuların kamuoyuna duyurulması karar altına alınmıştır.

·         17 Ağustos Depremi ülke yöneticilerinin milad olarak alınmasından sonra gündeme getirilen Yapı Denetimi konusunda bugüne dek yapıla gelen yasal düzenlenmelerin tamamı yanlıştır. 595 Sayılı KHK Anayasa Mahkemesince iptal edilmesinin ardından bu yasa yerine çıkarılan ve ülke sorunlarını çözemeyeceğini ifade ettiğimiz 4708 sayılı yasa artık tüm kesimler tarafından tartışılır hale gelmiştir. Mevcut yasal düzenlemelerde tesisat mühendisliği uygulamaları yoktur. Biz Yapı Denetimi istiyoruz. Bilimin ve tekniğin gereklerine  uygun, öznesinde insanın olduğu Yapı Denetim Yasası ilgili tüm tarafların görüşleri alınarak ve özellikle TMMOB’nin görüşleri dışlanmadan ivedilikle  çıkarılmalıdır.

Yapı Denetiminin anahtar kelimesinin Mesleki Denetim, mesleki denetimin de olmazsa olmaz koşulunun “Uzmanlık ve Belgelendirme” olduğu bilinmelidir.  Bina ve bunun doğal eki mekanik tesisatının tasarımında üretiminde ve bakımında gerek üretenler, gerekse bunları denetleyenler Odasından belgeli konunun uzmanı mühendisler olmalı ve bu yasal düzenlemelerde yer almalıdır. Yapı Denetiminin kamusal bir denetim alanı olduğu asla unutulmamalıdır.

• 2001 yılı Şubat krizinden buyana tesisat sektörünün 3 milyar USD’yi bulan Pazar hacminin %24 oranda daraldığı, 650’ye yakın iş yerinin kapandığı ve içinde meslektaşlarımızın da önemli bir oranda yer aldığı 50.000’den fazla çalışanın işsiz kaldığı vurgulanmıştır. Üretimlerinin %20-30’nu ihracata yönelten imalat firmalarının yapısal ve ekonomik sorunlarını aşma sürecinde olmalarına rağmen, bu dönemde AB Teknik Mevzuatına uyum çalışmalarındaki gecikmenin rekabeti doğrudan etkilediği belirtilmiştir. Bu nedenle  üreticilerin AB için gerekli çevre, sağlık, güvenlik standart ve normlarına ulaşması ve belgelendirilmesi için, başta ilgili bakanlıklar  olmak üzere,  üniversitelerin, bilimsel araştırma kurumlarının, TÜRKAK’ın, meslek odalarının birlikte çalışma zorunluluğu işaret edilmiştir.

• Makina Mühendisleri Odası’nın uzmanlık alanına giren 6 adet AB direktifi kapsamındaki ürünler hakkında Uygunluk Değerlendirme Kuruluşu başvurusunun Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nca ivedilikle sonuçlandırılmasının uyum  sürecindeki sektörel çalışmaları ivmelendireceği  ve ekonomiklik sağlayacağı vurgulanmıştır.

• Sektörde, toplam ciro üzerinden, ARGE çalışmalarına ayrılan payın %06 düzeyinde olduğu ülkemizde, bu oranın AB ülkeleri ortalaması olan %4 düzeyine çıkarılması gerekmektedir. Tesisat Sektöründe, ürün bazında ihracatın ithalatı karşılama oranının %27 olduğu düşünüldüğünde, ithalata bağımlılığı azaltacak önlemlerin alınmasının kaçınılmaz olduğu belirtilmiştir. Ancak, sektörün KOBİ ağırlıklı olması ve teknoloji altyapısının yetersizliği ile mühendis başta olmak üzere, kalifiye eleman istihdamındaki güçlükleri aşamaması sonucunda maliyet-kalite optimizasyonu gerçekleşememektedir. Bu durum da sektörün,  rekabet gücünü azaltmaktadır. KOBİ’lerin üretim teknolojilerini yenilemeleri, kalifiye eleman istihdamını ve  ARGE çalışmalarını özendirici kredi ve teşvik uygulamalarının siyasi iktidarca öncelikli olarak gündeme alınması önemle vurgulanmıştır.

• Ülkemizde ve özellikle Ege Bölgesi’nde zengin bir potansiyele sahip, yerli ve yenilenebilir bir enerji olan jeotermal kaynakların kullanımı özendirilmelidir. Jeotermal sahaların belirlenmesi ve rezervuar büyüklüklerinin saptanmasına yönelik projelerin gerçekleştirilmesi amacıyla gerekli bütçe Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nca ayrılmalı ve bu çalışmalar ivedilikle başlatılmalıdır. Jeotermal kaynakların korunarak kamu yararı doğrultusunda  kullanımına yönelik idari - teknik mevzuat ve Jeotermal Enerji Yasa Taslağı TBMM gündemine alınmadan önce TMMOB’nin de görüşü alınarak  katılımcılık anlayışı ile oluşturulmalı ve sonrasında ülke genelinde uygulamaya geçilmelidir.

• Makina Mühendisleri Odası’nın  “Uzmanlık ve Belgelendirme Yönetmeliği” kapsamında  gerçekleştirdiği  Meslek İçi Eğitim Merkezi (MİEM) çalışmaları geliştirilerek sürdürülmelidir. Bu çalışmalara üniversitelerin, tesisat sektöründe örgütlü derneklerin desteği arttırılmalıdır. Bu konuda çıkan ve çıkacak olan    yayınlar geliştirilmeli ve desteklenmeli, yeni yayınların oluşturulması özendirilmelidir.

• Makina Mühendisliği’nin bir uzmanlık alanı olan tesisat mühendisliği hizmetleri konularında üniversitelerde açılan yüksek lisans ve lisans programları yaygınlaştırılmalıdır. Yüksek Lisans programlarında yürütülecek tezler, sanayinin sorunlarına çözüm getirmeyi hedefleyen konulardan seçilmeli, böylece sanayi ve üniversite işbirliğine katkı sağlanmalıdır. Makina Mühendisliği lisans eğitimi programında tesisat alanına  yönelik seçmeli dersler artırılmalıdır. Tesisat Mühendisliği alanında Oda ve Üniversitelerce sürdürülen eğitim programları eş güdüm içerisinde planlanmalı ve yaşama geçirilmelidir.

• 26.07.2003 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik yeterince duyurulmadan, tanıtılmadan yürürlüğe girmiş, yürürlüğe girdiği tarihten sonra da yaygın olarak kullanımı sağlanamamıştır. Yönetmeliğin yaygınlaştırılarak uygulanmasının sağlanması, uygulama aşamasında aksayan, eksik kalan yönlerinin iki yılda bir ilgili tüm kurum ve kuruluşların görüşü alınarak gözden geçirilmelidir.

• Genelde makina  mühendisliği özelde tesisat mühendisliği ahlakı (etiği) ile ilgili olarak, meslektaşlarımızın  kendine, örgütüne, topluma karşı görev, sorumluluk ve ödevlerinin belirlenmesi amacıyla 1997 yılından bugüne   sürdürülen ve TMMOB Mühendislik-Mimarlık Kurultayı’nda son şekli verilen Mesleki Davranış İlkeleri 2004 yılında gerçekleştirilecek TMMOB Genel Kurulu’na taşınmalı ve sonuçlandırılmalıdır.

• Ülkemiz insanının çağdaş, sağlıklı, güvenli ve üretken koşullarda yaşaması amacını güden, bunun bilimsel, teknik ve sosyal gereklerini tartışmayı ve geliştirmeyi amaçlayan Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongre’mize destek veren tüm kurum ve kuruluşlar, sektör dernekleri ile Makina Mühendisleri Odası sekreteryasında oluşturulan Tesisat Mühendisliği Danışma Kurulu çalışmaları sürdürülmelidir.

TESKON - 11 EKİM 2003, İZMİR